از همين باب وارد مى‌شود و با وعده پاداش و وعيدِ عقاب، بندگان را به سوى خدا سوق مى‌دهد تا جوانه عشق در قلبشان بشكُفَد و اوج بگيرد و ديگر فارغ از پاداش و كيفر و بلكه عاشقانه و براى تقرب به خدا عمل كنند. ما اخلاق سكولار جديد را كه بر پايه محاسبه سود و زيان اعمال است نفى نمى‌كنيم بلكه آن را خيلى ناقص مى‌شماريم و حداقل دو ايراد عمده و اصولى بر آن وارد مى‌دانيم.
اول آن كه افق ديد اخلاق سكولار محدود به دنيا و فوايد و مضرات آن است و حال آن كه اخلاق دينى، علاوه بر فوايد و مضارّ دنيوى، به فوايد و مضرّات آخرتى نيز توجه دارد.
دوم آن كه اخلاق سكولار چون آخرت را لحاظ نكرده، به طور طبيعى در تقويت آن هم كوشش نمى‌كند بلكه بر عكس عمل مى‌نمايد؛ اما در اخلاق دينى ابتدا فوايد و مضرّات دنيايى و آخرتى با هم ملاحظه مى‌شوند و حتى گاهى فقط به بيان فوايد و مضرات دنيايى پرداخته تا افراد را به انجام يا ترك آن عمل سوق دهد ولى كم كم او را رشد مى‌دهد تا آخرت گرايى را در مقام بالاتر بنشاند به طورى كه در مراحل بالا، دنيا اصلًا براى او اهميتى ندارد و فقط به فوايد و مضرات آخرتى اهميت مى‌دهد.
نظر سوم در باب پاداش و كيفر- كه از نظريه دوم نيز كامل‌تر است- آن كه اعمال انسان‌ها نه علت پاداش و كيفر، بلكه خودِ پاداش و كيفرند. شهيد مطهرى مى‌گويد:
مجازات‌هاى جهان ديگر، رابطه تكوينى قوى‌ترى با گناهان دارند. رابطه عمل و جزا در آخرت نه مانند نوع اول قراردادى است و نه مانند نوع دوم از نوع رابطه على و معلولى است؛ بلكه از آن هم يك درجه بالاتر است. در اينجا رابطه «عينيت و اتحاد» حكمفرماست يعنى آنچه در آخرت به عنوان پاداش يا كيفر به نيكوكاران و بدكاران داده مى‌شود، تجسّم خود عمل آنهاست. «١» بنابراين اشكال‌هاى وارد بر نظريه كيفر و پاداش قراردادى، بر اين نظريه نيز وارد نيست همچنان كه بر نظريه مجازات تكوينى هم وارد نبود.