مباحث سياسى سطح(2) - سلیمی بنی، صادق - الصفحة ٧٥
٤- ٣. افزايش سرمايه و افزايش نسبى نيروى ماهر؛ ٥- ٣. وجود نهادهاى اقتصادى غير دولتى نظير بازار بورس و اوراق بهادار با هدف سوق دادن سرمايهها در راستاى توليد.
نقاط ضعف اقتصادى ١. اقتصاد تك محصولى استقلال و آزادى واقعى جامعهاى كه اقتصاد آن به طور عمده وابسته به صادرات و فروش يك ماده معدنى و به طوركلى تك محصولى به بازارهاى جهانى باشد، در معرض مخاطره دائمى قرار دارد؛ زيرا با تغيير درآمد حاصل و يا حذف اين محصول شيرازه روابط اقتصاد داخلى از هم پاشيده مىشود و بحرانهاى اجتماعى و سياسى شكل مىگيرد.
كشور ما بخشى از اين واقعيت تلخ را در سالهاى گذشته به هنگام كاهش قيمت نفت تجربه كرده است. زيرا گزارشهاى مقامات مسئول به وضوح نشان مىدهد كه بيش از ٨٥ درصد از درآمدهاى ارزى كشور به صادرات نفت متكى است و نفت در مقياس اقتصاد كلان كشور تأثير تعيين كنندهاى بر توازن بودجه عمومى دارد. طى ٢٠ سال گذشته به طور متوسط ٥٤ درصد از درآمدهاى بودجه را درآمدهاى حاصل از صادرات نفت تأمين كرده است و از كل ارزش صادرات ايران از سال ١٣٧٨ تا ١٣٧٩ به مبلغ ٣٠ ميليارد و ٢٠٠ ميليون دلار، ٢٦ ميليارد و ٥٠٠ ميليون دلار آن، صادرات نفت خام بود كه سند زنده وابستگى كامل اقتصاد و سياستهاى ايران را به نفت نشان مىدهد.
تك محصولى بودن اقتصاد بنابر دلايل زير در زمره نقاط ضعف اقتصادى قرار مىگيرد:
١. وابستگى به يك محصول سبب مىشود كه تحريم خريد آن محصول به عاملى براى فشار از سوى رقبا و دشمنان تبديل شود؛ ٢. توليد يك يا دو محصول سبب مىشود تا نيازمندىهاى داخلى به ساير كالاها و محصولات از طريق واردات تأمين شود كه در اين صورت كالاهاى وارداتى درحكم اهرم فشار دشمن عمل خواهد كرد؛