مباحث سياسى سطح(2) - سلیمی بنی، صادق - الصفحة ١٤٣
«اكسون» امريكا به كاخ سفيد فرا خوانده شد و اعلام شد كه بايد عضويت و سهامدارى ايران در كنسرسيوم نفت جمهورى آذربايجان ناديده گرفته شود.
بر اثر فشارهاى كاخ سفيد، جمهورى آذربايجان در تاريخ ٢٣ فروردين ماه ١٣٧٤ (١٢ آوريل ١٩٩٥ م) موافقت نامه سهامدارى ايران در كنسرسيوم نفت اين كشور را لغو كرد. كمتر از يك ماه بعد از اين واقعه، حيدر على اف، رئيس جمهور آذربايجان در لندن، پرده از نقش آفرينى امريكا در اين ارتباط برداشت:
تصميم مبنى بر عدم شركت ايران در كنسرسيوم نفتى، تحت فشار امريكا صورت گرفت و براى جلوگيرى از خسارات بيشتر به اين جمهورى، چنين تصميمى اجتناب ناپذير بود.
٣- ٢. قانون داماتو سناتور «آلفونس داماتو» در ١٨ شهريور ماه ١٣٧٤ ه. ش (٨ سپتامبر ١٩٩٥ م) با ارائه طرحى خواستار تحريم اقتصادى شركتهاى غير امريكايى شد كه فناورى صنعت نفت را در اختيار ايران قرار مىدهند.
در ٢١ شهريور ماه ١٣٧٤ ه. ش (١٢ سپتامبر ١٩٩٥ م) طرح داماتو بعد از مذاكره و هماهنگى با دولت كلينتون و اصلاح مختصر با اجماع آرا در كميسيون مسكن، امور بانكى و شهرى مجلس سنا تصويب شد و در ٢٩ آذرماه همان سال (٢٠ دسامبر ١٩٩٥ م.) نيز از تصويب اين مجلس گذشت.
بنجامين گيلمن، رئيس كميسيون روابط بين الملل مجلس نمايندگان نيز با ارائه طرح مشابهى در ٢٩ اسفند ماه ١٣٧٤ ه. ش (١٩ مارس ١٩٩٦ م) آن را بهتصويب مجلسنمايندگان رساند. اين دو پيشنهاد مصوب به كميتهاى مشترك ارجاع شد و بعد از ادغام مفاد آنها، به صورت «قانون مجازات ايران و ليبى» درآمد. «١» اين قانون كه به قانون «داماتو» مشهور شد، در ١٥ مردادماه ١٣٧٥ ه. ش (٦ اوت ١٩٩٦ م) به امضاى كلينتون رسيد. بر اساس اين قانون، شركتهاى غير امريكايى كه