١- ٢. تساوى حقوق ملت‌ مردم ايران از هر قوم و قبيله كه باشند، از حقوق مساوى برخوردارند و رنگ و نژاد و زبان و مانند اينها سبب امتياز نخواهد بود. (اصل نوزده قانون اساسى ج. ا. ا)
در نظام سياسى ايران امروز هيچ يك از مردم در هر مقام و موقعيتى، ممتاز از ديگر شهروندان شناخته نمى‌شود، تا حدى كه عالى‌ترين مقام رسمى كشور، يعنى «رهبر در برابر قوانين با ساير افراد كشور مساوى است.» (اصل يكصد و هفتم قانون اساسى ج. ا. ا)
٢- ٢. حق انتخاب مسئولان حكومتى‌ يكى از جلوه‌هاى تحقق جمهوريت نظام سياسى ايران، انتخاب حكمرانان و شخصيت‌هاى طراز اول حكومتى از سوى شهروندان است. مردم به دو شيوه در انتخاب مسئولان حكومتى ايفاى نقش مى‌كنند.
١. در روش نخست، مردم به طور مستقيم از طريق آراى خود، از ميان نامزدها براى تصدى برخى پست‌هاى كليدى مانند رياست جمهورى «١»، نمايندگان مجلس شوراى اسلامى (اصل شصت و دوم) و شوراهاى اسلامى شهر و روستا (اصل هفتم) مشاركت سياسى مى‌جويند.
٢. در شيوه دوم، مردم با انتخاب نمايندگان و وكلاى خود حق انتخاب عالى‌ترين مقام رسمى كشور خود (رهبرنظام) را به افراد خبره‌اى واگذار مى‌كنند كه صلاحيت آن گزينش حياتى و سرنوشت ساز را دارند. (اصل‌هاى يكصد و هفت و يكصد و هشتم)
٣- ٢. به رسميت شناختن آزادى‌ها همچنان كه پيش از اين گذشت، حق انتخاب حاكمان در نظام سياسى فعلى ايران، به صورت قانونى براى مردم در نظر گرفته شده و مشاركت سياسى شهروندان نيز مورد تأييد و تأكيد قانون اساسى مى‌باشد. يكى از لوازم تحقق جامعه پذيرى سياسى و عملى ساختن مشاركت سياسى قانون‌مند ملت، به رسميت شناختن و تأمين آزادى مردم در ابعاد و سطوح مختلف از سوى حكومت است.