شاه هميشه تصميمات كلان كشور را با واشنگتن و لندن هماهنگ مى‌كرد، تا حدى كه تقريباً هر ده روز يك بار با سفير امريكا و س مباحث سياسى سطح(٢) ٢٠٩ ٣. دستاوردهاى اقتصادى ص : ٢٠٦ فير انگلستان، جداگانه ملاقات داشت و به طور متوسط هر سال يك بار به امريكا مسافرت مى‌كرد. «١» پيروزى انقلاب شكوه‌مند اسلامى در ايران، تمامى ريسمان‌هاى وابستگى رژيم گذشته را گسست و بزرگ‌ترين دستاورد انقلاب را در عرصه سياست خارجى با نفى وابستگى به قدرتهاى بزرگ به ارمغان آورد؛ زيرا در دوران جنگ سرد و نظام دو قطبى هر انقلابى كه عليه يك قطب صورت مى‌گرفت به اتكاى قطب ديگر بود و در دامن آن مى‌غلتيد، اما شگفتى انقلاب اسلامى اين بود كه وابستگى به هر دو قدرت جهانى را نفى و شعار «نه شرقى و نه غربى» را سرلوحه برنامه‌هاى خود قرار داد و حكومت «جمهورى اسلامى» را به عنوان يك مدل جديد حكومتى كه هيچ گونه شباهت وابستگى به دنياى شرق كمونيسم و غرب ليبراليسم نداشت، پايه گذارى و به جهانيان ارائه كرد.
با تدوين قانون اساسى جمهورى اسلامى، سياست نه شرقى و نه غربى، به عنوان مهم‌ترين دستاوردسياست خارجى، به صورت قانونمند راهنماى عملكرد دستگاه ديپلماسى كشور شد. «٢» معمار و بنيان گذار جمهورى اسلامى در همان سالهاى آغازين انقلاب اين رهاورد بزرگ را چنين ترسيم فرمودند:
ما با كمونيسم بين الملل به همان اندازه در ستيزيم كه با جهانخواران غرب به سركردگى امريكا و با صهيونيزم و اسرائيل شديداً مبارزه مى‌كنيم. «٣» و در پيام خويش به مناسبت افتتاح خانه ملت (مجلس شوراى اسلامى) در ٧ خرداد ١٣٥٩ ه. ش اين سياست را كاملًا روشن و شفاف بيان فرمودند:
سياست نه شرقى نه غربى را در تمام زمينه‌هاى داخلى و روابط خارجى حفظ كنيد و كسى را