٣. فروپاشى نظام بعث‌ يكى از نقاط اشتراك ميان مردم عراق و ايران، واحد بودن دين اكثر شهروندان دو كشور است. از نظر مذهبى نيز ٦٧ درصد مردم عراق مسلمان و بيش از ٩٨ درصد مردم ايران شيعه هستند كه رابطه قلبى و همگرايى اعتقادى ميان دو ملت را محكم‌تر مى‌كند.
شيعيان عراق حدود ٢٣ جمعيت اين كشور را تشكيل مى‌دهند، اما در طول تاريخ معاصر هميشه از قدرت و سياست اين كشور به حاشيه رانده شده بودند. رژيم قبلى حاكم بر عراق علاوه بر دخالت ندادن شيعيان در حكومت اقدامات خصمانه و سركوب‌گرانه‌اى را در قبال آنها در پيش گرفته بود.
پس از پيروزى انقلاب اسلامى، صدام حسين به اين جهت‌گيرى خصمانه شدت چشمگيرى بخشيد. شايد يكى از علت‌هاى اصلى چنين خصومتى، ترس رژيم بعثى از الهام‌گيرى شيعيان عراق از انقلاب اسلامى و حكومت ايران بود.
با فروپاشى حزب بعث و شرايط پيش آمده پس از اشغال عراق از سوى آمريكا زمزمه‌هايى ازسوى اكثريت شيعيان عراق مبنى بر بازيافت حق نسبى خود در كرسى‌هاى حكومت جديد در فضاى آن سرزمين شنيده مى‌شود. گرچه در سهم دهى به شيعيان هم اكنون كمتر از ٤٠ درصد كابينه دولت انتقالى «اياد علاوى» شيعه هستند كه به نسبت جمعيت آنها حداقل انصاف نيز رعايت نشده است.
با وجود اين، فروپاشى نظام بعث يك تهديد جدى را از پيش روى جمهورى اسلامى ايران برداشته است. و در مقابل، حاكميت نسبى شيعيان در عراق، يك فرصت سياسى استثنايى و بزرگ براى جمهورى اسلامى ايجاد كرده است. شيعيان عراق به هر نظام يا سياستى تن دهند، دشمنى ايران را بر نمى‌تابند و اين امر به معناى پايان دوران جنگ سرد و رقابت سنتى ايران و عراق است. آنچه اهميت اساسى دارد، استفاده بهينه مسئولان نظام جمهورى اسلامى از اين فرصت و تبديل آن به تهديد براى آمريكا و اسرائيل در منطقه است. بدين معنا كه در صورت حاكميت يافتن واقعى شيعيان عراق به سهم جمعيت آنها در عرصه قدرت و سياست اين كشور، شيعه به يك قطب تأثير گذار بر تحولات منطقه درخواهد آمد.