زمينه شكل‌گيرى تمايل به نزديكى مخفى و مذاكرات پنهانى در مقامات امريكايى براى توافق با عناصر ايرانى از طريق مبادله قطعات نظامى به ايران در مقابل آزادى گروگانهاى امريكايى در لبنان، متعاقب بروز بحران ناشى از تجاوز اسرائيل به جنوب لبنان و ظهور پديده گروگان گرفته شدن غربى‌ها و ناتوانى امريكا در حل اين مشكل و همچنين ربوده شدن هواپيماى T. W. A امريكا در خرداد ماه ١٣٦٤ و بى نتيجه ماندن تلاش‌هاى سوريه در حل بحران هواپيما ربايى و مهمتر از همه پيروزى چشمگير قواى ايرانى در تصرف فاو فراهم آمد.
به رغم عدم استقبال رسمى از هيئت امريكايى توسط مقامات ايران و استقرار آنها پس از چند ساعت بلا تكليفى در يكى از هتل‌هاى تهران در تاريخ ٤ خرداد ١٣٦٥، مك فارلين و همراهان وى طى مدت چهار روز اقامت خود در تهران، پس از انجام هفت مذاكره با افراد ايرانى، سرانجام بدون حصول نتيجه مجبور به ترك ايران گرديدند. «١» سرانجام، خبر سفر مك فارلين به ايران ٥ ماه بعد، در ١١ آبان ماه ١٣٦٥ (٢ نوامبر ١٩٨٦ م) از سوى نشريه لبنانى «الشراع» انتشار يافت. دو روز بعد از آن با اعلام رسمى از سوى آقاى هاشمى رفسنجانى، رياست وقت مجلس شوراى اسلامى، در جمع دانشجويان گرد آمده در مقابل مجلس در ١٣ آبان ماه همان سال (٤ نوامبر ١٩٨٦) از اين اقدام پنهانى پرده بردارى شد.
شكست ديپلماسى مك فارلين در قضيه ايران گيت، رسوايى بزرگى را براى دستگاه سياست خارجى امريكا به دنبال آورد تا حدى كه برخى تحليل گران سياسى آن را «واتر گيت دوم» ناميدند. افشاى اين ماجرا، كاخ سفيد را با بحران عظيم داخلى و بين المللى مواجه ساخت.
شكسته شدن اعتبار امريكا نزد متحدين، بروز تنش‌هاى سياسى شديد در بين نهادها و مراكز تصميم‌گيرى آن كشور، به خصوص كشمكش‌هاى كنگره و قوه مجريه و خودكشى‌