آشنايى با نظام جمهورى اسلامى ايران - نظرپور، مهدی - الصفحة ٥٠
دوره نمايندگى همزمان با پايان دوره مجلس به پايان مىرسد. بنابراين، نمايندگانى كه در انتخابات ميان دورهاى انتخاب مىشوند، پس از پايان چهارسال دوره مجلس، دوره نمايندگى آنها هم به پايان مىرسد. در قانون اساسى و قانون انتخابات مجلس شوراى اسلامى، هيچ اشارهاى به اين كه هر فرد چند بار مىتواند انتخاب شود، نشده است؛ امّا چون قرينهاى بر ممنوعيت متوالى آن وجود ندارد، مىتوان استنباط كرد كه انتخاب هر فرد براى دورههاى متعدّد با بودن شرايط نمايندگى، بلامانع است؛ همان گونه كه از آغاز كار مجلس شوراى اسلامى تا كنون چنين بوده است.
٢- ١. شمار نمايندگان:
شمار نمايندگان مجلس شوراى اسلامى طبق اصل ٦٤ قانون اساسى ابتدا ٢٧٠ نفر بود و پس از ده سال به نسبت هر صدوپنجاه هزار نفر يك نماينده به نمايندگان مجلس اضافه مىشد؛ اما در بازنگرى سال ١٣٦٨، اين اصل هم اصلاح شد. در اين اصل اصلاح شده آمده است:
عده نمايندگان مجلس شوراى اسلامى دويست و هفتاد نفر است و از تاريخ همه پرسى سال يكهزار و سيصد و شصت و هشت هجرى شمسى پس از هر ده سال با در نظر گرفتن عوامل انسانى، سياسى، جغرافيايى و نظاير آنها، حداكثر بيست نفر نماينده مىتواند اضافه شود.
بنابراين، در سال ١٣٧٨، بيست نفر بر نمايندگان اضافه شد. پس هم اكنون شمار آنها ٢٩٠ نفر است و اين تعداد در سال ١٣٨٨ به ٣١٠ نفر خواهد رسيد. نكته قابل توجّه آن است كه اين افزايش شامل حال اقليتهاى دينى نمىشود و شمار نمايندگان آنها همان پنج نفرى است كه در اصل اصلاح نشده بدان اشاره شده بود؛ چون در ادامه اصل ٦٤ اصلاح شده آمده است:
زرتشتيان، كليميان هر كدام يك نماينده و مسيحيان آشورى و كلدانى مجموعاً يك نماينده و مسيحيان ارمنى جنوب و شمال هر كدام يك نماينده انتخاب مىكنند.
٣- ١. نظارت بر انتخابات:
نمايندگى مجلس در حقيقت مشاركت مردم در اداره جامعه محسوب مىشود. براى تامين اين هدف، انتخابات بايد از هر گونه اشكال و خدشهاى دور باشد تا اراده و خواست مردم به طور صحيح، اعمال شود. علاوه بر اين، از آنجا كه احراز نمايندگى، كسب قدرت سياسى را به دنبال دارد و رقابت ناسالم بين داوطلبان در امر انتخابات همواره محتمل است