١- ٢. تأسيس مجمع تشخيص مصلحت نظام‌ به دنبال بيان ديدگاه امام خمينى (ره) درباره ولايت فقيه و حدود اختيارات او، سران سه قوه يعنى حضرت آيت اللَّه خامنه‌اى، موسوى اردبيلى، هاشمى رفسنجانى و مرحوم حاج سيد احمد خمينى و ميرحسين موسوى، نخست وزير وقت، طى نامه‌اى درخواست كردند مجمعى براى حل و فصل ريشه‌اى و اساسى مشكلات از سوى امام خمينى (ره) تشكيل گردد. امام خمينى (ره) نيز طى نامه‌اى در جواب مسئولان نظام، دستور تشكيل مجمع تشخيص مصلحت نظام را در تاريخ ١٧/ ١١/ ١٣٦٦ با شركت فقهاى شوراى نگهبان، سران سه قوه و به علاوه آقايان ميرحسين موسوى، توسلى، موسوى خوئينها و مرحوم حاج احمد خمينى را دادند و تأكيد فرمودند كه اگر بين مجلس و شوراى نگهبان در مسائل شرعى و قانونى توافق حاصل نشد، مجمع، تشكيل جلسه داده، نظر اكثريت افراد فوق ملاك عمل قرار گيرد. «١» ٢- ٢. مجمع تشخيص مصلحت نظام در بازنگرى‌ مجمع تشخيص مصلحت نظام، كه با حكم حكومتى امام خمينى (ره) و به رياست رئيس جمهور وقت حضرت آيت اللَّه العظمى خامنه‌اى، تشكيل شد تا سال ١٣٦٨ و به هنگام بازنگرى قانون اساسى به عنوان يك نهاد حل اختلاف بين مجلس شوراى اسلامى و شوراى نگهبان به كار خود ادامه داد. در بازنگرى قانون اساسى، مجمع وارد قانون اساسى شد و به شكل رسمى و قانونى درآمد.
به هر حال، حاصل كار شوراى بازنگرى در اين خصوص، اصل ١١٢ قانون اساسى است كه در آن آمده است:
مجمع تشخيص مصلحت نظام براى تشخيص مصلحت در مواردى كه مصوبه مجلس شوراى اسلامى را شوراى نگهبان خلاف موازين شرع و يا قانون اساسى بداند و مجلس با در نظر گرفتن مصلحت نظام نظر شوراى نگهبان را تأمين نكند و مشاوره در امورى كه رهبرى به آنان ارجاع مى‌دهد و ساير وظايفى كه در اين قانون ذكر شده است به دستور رهبرى تشكيل مى‌شود.