ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١١٠

زيارت رجبيه‌

على‌اكبر مهدى‌پور

در ميان زيارت‌هاى ائمّه هدى (ع) دو زيارت به عنوان «زيارت رجبيه» ناميده شده‌اند:

١. زيارت وارده از ناحيه مقدّسه‌

اين زيارت‌نامه توسط حسين بن روح نوبختى، سومين نايب خاصٌ حضرت بقيّةالله، ارواحنا فداه، از ناحيه مقدّسه صادر شده است.

شيخ طوسى از طريق ابن‌عياش، از خير بن عبدالله خادم حسين بن روح نوبختى، از مولايش روايت كرده كه فرمود:

در ماه رجب در هر مشهدى از مشاهد حضور داشته باشى، چون داخل شدى، بگو:

«الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِى أَشْهَدَنَا مَشْهَدَ أَوْلِيَائِهِ فِى رَجَب؛[١]

ابن مشهدى اين زيارت‌نامه را در مورد زيارت اميرمؤمنان (ع) در شب مبعث نقل كرده و گفته:

و هر امامى كه در ماه رجب حضور پيدا كردى.[٢]

سيد ابن‌طاووس اين زيارت‌نامه را براى همه امامان در خصوص ماه رجب نقل كرده و فرموده:

ابوالقاسم حسين بن روح نوبختى فرمود:

هركس يكى از مشاهد آل محمّد (ع) را با اين زيارت‌نامه زيارت كند، برنمى‌گردد؛ جز اينكه حاجتش روا شود و دعايش در مورد حوائج دينى و دنيوى مستجاب گردد.[٣]

در كتاب «اقبال» نيز آن را از شيخ طوسى از حسين بن روح نقل كرده است.[٤]

علّامه مجلسى در ميان زيارات جامعه، از حسين بن روح نقل كرده كه در هر روضه‌اى از روضه‌هاى ائمّه، صلوات الله عليهم، كه در ماه رجب حضور داشته باشى، با اين زيارت، زيارت كن.[٥]

با توجّه به تعبير حسين بن روح كه فرموده: زُرْ أَىَ الْمَشَاهِدِ كُنْتَ بِحَضْرَتِهَا فِى رَجَب؛ معلوم مى‌شود كه اين زيارت‌نامه به ماه رجب اختصاص دارد؛ ولى در همه مشاهد مشرّفه مى‌توان آن را خواند و اين تعبير ظهور در حرم ائمّه (ع) دارد، جز اينكه از تعبير سيد بن طاووس كه فرموده: يكى از مشاهد آل‌محمّد (ع) مى‌توان به حرم امام‌زادگان نيز تعميم داد؛ زيرا حرم امام‌زادگانى چون حضرت معصومه (س)، شاه‌چراغ و حضرت عبدالعظيم نيز از مشاهد آل محمّد (ص) به شمار مى‌آيد.

براى اين زيارت‌نامه شرح‌هاى فراوانى نوشته شده كه از آن جمله است:

١. شرح زيارت رجبيه، از ميرزا محمّد بن محمّدرضا قمى مشهدى كه به سال ١٠٨٧ ه. ق. از تأليف آن پرداخته و نسخه‌اى از آن در كتابخانه آيت‌الله شيخ نصرالله شبسترى در «تبريز» موجود بود؛

٢. شرح زيارت رجبيه، از محمّدمهدى بن على اصغر قزوينى كه در سال ١١٢٣ ه. ق. از تأليف آن پرداخته است؛

٣. شرح زيارت رجبيه، از درويش على بن حسين بغدادى، متوفّاى ١٢٧٧ ه. ق.؛

٤. شرح زيارت رجبيه، از شيخ محمّدباقر بيرجندى، صاحب «كبريت احمر»، متوفّاى ١٣٥٢ ه. ق.

٢. زيارت رجبيه امام حسين (ع)

زيارت‌نامه ديگرى به زيارت رجبيه معروف است كه مخصوص حرم مطهّر سالار شهيدان، امام حسين (ع) مى‌باشد و اختصاص به ماه رجب دارد. از ويژگى‌هاى اين زيارت‌نامه اين است كه اسامى شهداى «كربلا»