بئشه‌زك درآمده و بعدها با اختلافى در خواندن به صورت بزشك و پژشك استعمال شده است. در بندهش باب ١٩، بند ٦ از هوماك بزشك، يعنى پزشك عمومى، نام برده شده و بژشك پهلوى براى اوّلين بار در «مقدمة الادب» زمخشرى به صورت بجشكى به كار رفته كه بعدها پزشكى گرديده است.

نخستين پزشك آريايى، تريتا يا اترت نام داشته كه به منزله اسكلپسيوس در «يونان» يا آسكولاپيوس در «روم» مى‌باشد. در ميان ايرانيان تريتا نخستين كسى بود كه در جرّاحى دست داشته و از خواصّ گياهان مختلف نيز آگاه بوده است و خودش عصاره آنها را استخراج مى‌نموده است.

مكتب مزديسنا

اين مكتب بيش از ٦٥٠٠ سال قبل از ميلاد مسيح به رهبرى زرتشت در شمال باخترى «ايران» (آذربايجان) بنياد گرديد. پايه اين مكتب بر بهى‌بخشى بود. مردم پيش از آن منشأ بيمارى‌ها را حلول ارواح خبيثه در بدن انسان و خشم و قهر خداوندان مى‌دانستند؛ در حالى‌كه پيشواى اين مكتب خرافات را در هم شكست و گفت: منشأ بيمارى‌ها، عدم رعايت بهداشت، پليدى، كردارهاى زشت و وسوسه انگره‌مينو است و اساس درمان را كه در زمان‌هاى پيشين ارضاى خاطر خشمگين خدايان به وسيله فديه‌هاى خونين بود، در هر ريخت و مبارزه با بيمار را در مرحله اوّل به وسيله گياهان دارويى، در مرحله دوم با عمل جرّاحى و در مرحله سوم با تلقين كلام مقدّس و دعا توصيه نمود. براى اوّلين بار واژه درمان و پزشكى در اين مكتب جارى گشت، مقام پزشك پر ارج گرديد و براى آنها قوانين وضع كرده و آسايش ايشان مورد نظر قرار گرفت. بنياد درمانگاه‌ها و دارو و درمان كارى خداپسندانه شمرده شد. در اين مكتب علاوه بر پزشكى به بهداشت نيز ارج نهاده شد و حتّى بر پزشكى برترى يافت. آنها به طور كلّى معتقد بودند كه بايد به وسيله پاكى پيرامون و تن و جامع و خوراك و عدم استعمال مسكرات از بروز بيمارى جلوگيرى نمود. اگر بيماران واگيردار از ديگران جدا نمى‌شدند و موجب بيمارى آنها مى‌شدند، مقصّر به حساب مى‌آمدند. پيروان مكتب مزديسنا اعتقاد داشتند اهورامزدا گياهان فراوان و درمان بخش براى رفع بيمارى‌هاى گوناگون آفريده است.

طبق بررسى‌هاى به عمل آمده تا ٧٠٠ سال قبل از ميلاد مسيح (ع) اصولًا اثرى از ورود طبّ يونانى و بقراطى به ايران ديده نمى‌شود؛ بلكه‌