حمّاد بن عيسى گفت: امام صادق ٧ فرمود: براى هر كدام از اين علامت‌ها شاخه‌هايى وجود دارد كه دانستن آنها به بيش از هزار باب و هزار باب و هزار باب مى‌رسد، پس اى حمّاد، شبانه‌روز در طلب علم باش و اگر مى‌خواهى چشمت روشن باشد و به خير دنيا و آخرت برسى، طمع خود را از آنچه در دست مردم است قطع كن و خودت را از مردگان بشمار و با خود مگو كه تو از يكى از مردم بالاترى، و زبانت را نگه دار، همان گونه كه مالت را نگه مى‌دارى.

خداوند بنده‌اش را در سه حالت از سوى خودش سامان مى‌دهد

١١٤- حمّاد بن عيسى از امام صادق ٧ نقل مى‌كند كه امير المؤمنين ٧ فرمود: در موعظه‌هاى لقمان به پسرش آمده است كه گفت: فرزندم! بايد كسى كه يقين او اندك و نيّت او در طلب روزى ضعيف است، عبرت بگيرد، همانا خداوند او را در سه حالت از سوى خود سامان داده و روزيش را عطا فرموده، در حالى كه در هيچ يك از آن حالت‌ها او نه كسبى و نه چاره‌اى داشت و خداوند او را در حالت چهارم نيز روزى مى‌دهد، اما اولين حالت هنگامى بود كه او در شكم مادر بود و خداوند او را در اين قرارگاه آرام كه گرما و سرما اذيتش نمى‌كرد روزى مى‌داد، سپس او را از آنجا بيرون آورد و از شير مادر براى او روزى قرار داد كه او را كفايت مى‌كرد و پرورش مى‌داد و در امان بود بدون آنكه تاب و توانى داشته باشد، آنگاه او را از شير باز كرد و براى او از كسب و كار پدر و مادرش روزى قرار داد و دل‌هاى آنان به او با محبت و مهربان بود به گونه‌اى كه نمى‌توانستند جز اين را انجام دهند، تا جايى كه آنها در بسيارى از موارد او را از خودشان مقدم مى‌داشتند، تا اينكه وقتى بزرگ و خردمند شد و براى خود كسبى فراهم كرد، كارش بر او تنگ شد و در باره پروردگارش گمان‌ها كرد و حقوق الهى را در مال خودش انكار نمود و بر خود و خانواده‌اش تنگ گرفت و اين از ترس تنگ شدن روزى و به سبب نداشتن يقين كافى به اينكه خداوند در دنيا و آخرت به او عوض خواهد داد، صورت گرفت، پس چه بد بنده‌اى است اين بنده، فرزندم.

مردم سه طايفه‌اند

١١٥- ابو خديجه از امام صادق ٧ نقل مى‌كند كه فرمود: مردم سه دسته به شمار مى‌آيند: عالم و جوينده علم و خس و خاشاك، پس ما عالمان هستيم و شيعيان ما جويندگان علم هستند و بقيه مردم خس و خاشاكند.

١١٦- صالح بن عقبه از امام موسى بن جعفر ٧ نقل مى‌كند كه فرمود: مردم سه‌