ترجمه خصال شيخ صدوق - جعفري، يعقوب - الصفحة ١٤١ - وام بر سه وجه است

چيز است كه هيچ پيامبرى و افراد پايين‌تر از او، از آن خالى نيست، فال بد زدن و حسد و انديشيدن وسوسه‌آميز در آفرينش.

مصنف اين كتاب مى‌گويد: معناى فال بد زدن «طيره» در اينجا اين است كه قوم پيامبر به او فال بد مى‌زنند و گر نه خود پيامبران فال بد نمى‌زنند، همان گونه كه خداوند در باره قوم صالح پيامبر فرمود: «گفتند ما به تو و كسانى كه با تو هستند فال بد مى‌زنيم، گفت: فال بد زدن شما نزد خداوند است» و ديگران به پيامبرانشان گفتند: «ما به شما فال بد مى‌زنيم اگر دست برنداريد شما را سنگسار مى‌كنيم».

و اما حسد در اينجا اين است كه به آنها حسد مى‌شود، نه اينكه آنها به ديگران حسد مى‌كنند، همان گونه كه خداوند مى‌فرمايد: «آيا آنان به مردم به سبب آنچه خدا از فضل خود به آنان داده، حسد مى‌ورزند؟ ما به خاندان ابراهيم كتاب و حكمت داديم و به آنان ملكى بزرگ داديم.» و اما انديشيدن وسوسه‌آميز در آفرينش، عبارت است از گرفتار شدن آنها به اهل وسوسه و چيزى غير از اين نيست، همان گونه كه خداوند از وليد بن مغيره مخزومى نقل مى‌كند كه «او انديشيد و حساب كرد، پس كشته شده باد، چگونه حساب كرد» يعنى در باره قرآن گفت: «اين چيز جز يك سحر كه انتخاب شده نيست، اين چيزى جز سخن بشر نيست».

ريشه‌هاى كفر سه تاست‌

٢٨- ابو بصير از امام صادق ٧ نقل مى‌كند كه فرمود: ريشه‌هاى كفر سه تاست:

حرص و خود بزرگ بينى و حسد. اما حرص، وقتى كه آدم از خوردن آن درخت منع شد، حرص او را وادار كرد كه از آن بخورد. و اما خود بزرگ بينى، وقتى شيطان مأمور به سجده شد، خوددارى كرد. و اما حسد، دو فرزند آدم، يكى ديگرى را براى حسد كشت.

وام بر سه وجه است‌

٢٩- ابو بصير از امام صادق ٧ نقل مى‌كند كه پيامبر خدا ٦ فرمود: وام بر سه وجه است: مردى كه اگر طلب داشته باشد مهلت بدهد و هر گاه كه وام داشته باشد