پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٣١ - نوع اراده الهى در آيه تطهير
تشريعى، فضيلتى را براى پنج تن آل عبا عليهم السّلام ثابت نمىكند. چرا كه:
- اگر اراده تكوينى خداوند به پاك بودن خاندان نبوت عليهم السّلام تعلق گرفته باشد؛ يعنى خداوند آنها را به گونهاى آفريده است كه همواره پاك باشند: در اين صورت اراده خود آنها هيچ نقشى ندارد و پاك بودن آنها هيچ فضيلتى محسوب نمىشود.
- اگر اراده خداوند به پاك بودن آنها به صورت تشريعى تعلق گرفته باشد؛ يعنى خداوند با تشريع احكام اراده كرده است كه خاندان پيامبر با اراده خودشان و با انجام دستورهاى خداوند پاك باشند: در اين صورت نيز فضيلتى را براى آنها ثابت نمىشود؛ چرا كه اين اراده نسبت به همه انسانها وجود دارد و دستورهاى شرعى خداوند براى درست زندگى كردن همه انسانهاست.
اگر اراده در آيه تطهير، نه اراده تكوينى باشد و نه تشريعى، پرسش اين است كه اين اراده چه نوع ارادهاى است؟ پيش از پاسخ به اين پرسش بايد بدانيم كه اراده تكوينى بر دو قسم است:
١. اراده قهرى: خداوند اراده مىكند چيزى بهوجود بيايد و تحقق يابد. اين اراده، قهرى است و مراد، به صورت قهرى واقع مىشود.
٢. توفيق (آمادهسازى زمينه براى رسيدن به كمال): خداوند با فراهم كردن زمينه رشد، به انسان كمك مىكند تا در راه خير موفق شود و زندگى سالمى داشته باشد و آن را عنايت خاص مىگويند.
اراده، در آيه تطهير، اراده تكوينى به معناى توفيق و عنايت خاص است.
خداوند در اين آيه مىگويد: «اى خاندان پيامبر [آل عبا]، ما زمينه را براى رشد و تكامل و پاكى شما فراهم كرديم». اين توفيق ويژه- كه شامل خاندان پيامبر مىشود- فضيلتى براى اين خاندان به حساب مىآيد كه هركسى از آن بهره نمىبرد.