پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٥٤ - مراتب هدايت
٣. تشريع: اين مرتبه هدايت به دست فرستادگان پروردگار انجام مىگيرد. انسان در زندگى پيوسته به يارى پروردگار نياز دارد. پيامبران، راهنمايان بشرند كه از جانب پروردگار براى يارى انسان فرستاده شدهاند.
خداوند هنگام بيرون راندن آدم عليه السّلام از بهشت به او نويد داد كه او را كمك خواهد كرد و با فرستادن شريعت او را از هرگونه هراسى نجات خواهد داد: قُلْنَا اهْبِطُوا مِنْها جَمِيعاً فَإِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِنِّي هُدىً فَمَنْ تَبِعَ هُدايَ فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ[١]؛ «فرموديم: جملگى از آن فرود آييد. پس، از جانب من به شما هدايتى مىرسد، آنان كه هدايتم را پيروى كنند، برايشان بيمى نيست و غمگين نخواهند شد».
نكته: اين مرحله هدايت، تشريعى است و مراحل اول و دوم تكوينى است.
٤. توفيق: چهارمين مرحله هدايت توفيق الهى است. اين مرحله شامل كسانى مىشود كه مراتب سهگانه پيش را به سلامت گذرانده باشند.
اگر انسان نداى فطرت را اجابت كند، به راهنمايىهاى عقل توجه كند و دستورهاى شرع را انجام دهد، آنگاه خداوند لطف خاصش را شامل او مىكند و زمينه رسيدن به كمال را براى او فراهم مىكند.
نكته: اين مرحله هدايت، تكوينى است؛ به اين معنا كه خداوند در خارج، وسايل رسيدن به كمال را در اختيار انسان قرار مىدهد. وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ[٢]؛ خداوند مىگويد: «كسانى را كه در راه هدايت كوشيدند، مشمول عنايت خود قرار داده، بر هدايت آنها مىافزاييم و در اين راه يارى مىكنيم، همچنين بينش تقوايى آنان را فروزانتر مىكنيم تا بتوانند درست حركت كنند».
در اين زمينه آيههاى ديگرى وجود دارد كه به برخى از آنها اشاره مىكنيم:
[١] . بقره، ٣٨.
[٢] . محمد، ١٧.