پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٩ - ولايت تشريع

ولايت تشريع‌

شريعت در حقيقت نظامى است الهى كه زندگى اجتماعى انسان را قانونمند مى‌كند و ولايت تشريع، همان حق قانون‌گذارى است؛ به اين معنا كه: پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و امامان معصوم عليهم السّلام حق قانون‌گذارى در اين نظام الهى را دارند.

اكنون پرسش اين است كه نقش پيغمبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و امامان معصوم عليهم السّلام در بيان شريعت چيست؟

آيا پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و امام معصوم عليه السّلام از روى درك و فهم خود قانونى را وضع مى‌كنند؟

يا از وحى مى‌گيرند؟ يا اينكه اجتهاد مى‌كنند؟

برخى از علماى عامه مى‌پندارند كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله اجتهاد مى‌كرد. اين نظريه پيامد ناروايى دارد و موجب سلب اعتماد از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مى‌شود، زيرا اجتهاد خطابردار است و مجتهد گاهى در اجتهادش اشتباه مى‌كند.

احكام شرعى بر دو قسم است:

١. احكامى كه مستقيما از وحى گرفته شده است؛

٢. احكامى كه به دست پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و امامان معصوم عليهم السّلام وضع شده است. پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله با بينشى كه خداوند به وى عطا كرده، قادر به تشخيص مصالح و مفاسد واقعى است و با اين بينش، مصالح امت را در محدوده خاص يا براى هميشه‌