پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٣٥ - نوع اراده الهى در آيه تطهير
آن است، ولى هنگامى كه بر عقل عرضه كنى] عقل در آن ترديد مىكند».
طبق فرمايش پيامبر صلّى اللّه عليه و آله براى شناخت حق از باطل بايد به درون خود مراجعه كرد:
نخست بايد آن عمل را بر نفس عرضه كرد؛ اگر نفست آن را پسنديد و شرح صدر نشان داد، آن را بر عقل عرضه مىكنيم:
- اگر عقل بىدرنگ پسنديد: بهطور قطع آن كار، پسنديده است؛
- اما اگر پس از پذيرش نفس، عقل درنگ كرد و در خوب بودن آن دچار شك شد: آن كار، باطل است و بايد آن را ترك كرد.
اين آموزههاى ارزشمند را فقط از انسانى شايسته همچون پيامبر صلّى اللّه عليه و آله مىتوان به دست آورد.
اين حديث شريف به صراحت بيان مىكند كه ملاك شناخت حق از باطل در وجود همه انسانها وجود دارد و اين ملاك چيزى نيست جز عقل. بنابراين هر انسانى مىتواند نيكى را از بدى تشخيص دهد؛ چه ابو جهل و ابو سفيان باشد چه ابو ذر و سلمان.
٤. مرحله تشريع (هدايت تشريعى): هدايت تشريعى همان قوانين الهى است كه پيامبران بر انسانها عرضه مىكنند.
قَدْ جاءَكُمْ مِنَ اللَّهِ نُورٌ وَ كِتابٌ مُبِينٌ* يَهْدِي بِهِ اللَّهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوانَهُ سُبُلَ السَّلامِ، وَ يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِهِ وَ يَهْدِيهِمْ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ[١]؛ «قطعا براى شما از جانب خدا روشنايى و كتابى روشنگر آمده است* خدا هركه را از خشنودى او پيروى كند، به وسيله آن [كتاب] به راههاى سلامت رهنمون مىشود، و به توفيق خويش، آنان را از تاريكىها به سوى روشنايى بيرون مىبرد و به راهى راست هدايتشان مىكند».
[١] . مائده، ١٥ و ١٦.