صلّى اللَّه عليه و آله پيش آمد، آن مرد (الياس) گفت: گواهى دهم كه شما دارندگان همان حكمى هستيد كه در آن اختلاف نيست، سپس آن مرد برخاست و رفت و من او را نديدم.

شرح‌

- راجع بآيه شريفه (٢٣ سوره ٥٧) و تأويلى كه امام عليه السلام فرمود: علامه مجلسى ره پنج قول نقل ميكند ولى خودش قول اول را انتخاب ميكند و آن را واضحتر ميداند و انصافا هم چنانست كه ايشان گويند، بدين جهت ما نيز تنها همان قول را ذكر ميكنيم. در مرآت صفحه ١٧٨ گويد:

اول- آنچه بذهن كوتاه من رسد اينست كه: اين آيه در باره ابى بكر و اصحابش يعنى عمر و عثمان نازل شد و خطاب در آيه متوجه ايشانست، پس اينكه خدا فرمايد: «تا بر آنچه از دستتان رفته غم مخوريد» يعنى از اينكه خلافت و امامت بواسطه نص و تعيين پيغمبر از دست شما رفت و بعلى عليه السلام اختصاص يافت، غم مخوريد «و نسبت بآنچه بدستتان آمده شادى نكنيد» يعنى باين خلافت ظاهرى كه بعد از پيغمبر بشما رسيد، شادى نكنيد، خدا شما را بميل خودتان واگذار كرد و مجبور بر ترك اين كار نساخت و توانائى غصب خلافت را بشما داد.

و اينكه امام فرمود: «يكى در جلو و يكى دنبالست» يعنى قسمت اول آيه، اشاره بقضيه اول دارد كه تعيين خلافت على در حيات پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله باشد و قسمت دوم آيه، اشاره بواقعه دوم دارد كه غصب خلافت بعد از وفات پيغمبر صلّى اللَّه عليه و آله باشد.

و اين تأويل كاملا با صدر آيه هم منطبق است كه ميفرمايد: «هيچ گونه مصيبتى بزمين و يا جان شما نرسد، مگر پيش از آنكه خلقش كنيم، در نامه‌اى (لوح محفوظ) بوده و اين براى خدا آسانست» يعنى موضوع خلافت، در لوح محفوظ ما براى على عليه السلام ثبت شده و ملائكه و جبرئيل هم همان احكام نوشته ما را نازل ميكنند، اگر از دست شما رفته است غم مخوريد و بدانيد كه با تعيين خدا بوده و باين خلافتى كه با تحميل و زور بدست آورده‌ايد، شادى نكنيد و بدانيد كه شما مستحق آن نيستيد و بكيفرش خواهيد رسيد.

پس معلوم شد كه آنچه امام باقر عليه السلام قبلا فرمود (راجع بمصيبت در دين و جان و مال) اشاره بتأويل صدر همين آيه بوده و بدين جهت الياس هم از بقيه آيه پرسيد.

٢-

امام صادق عليه السلام فرمود: در آن ميان كه پدرم نشسته بود و افرادى هم نزد او بودند، ناگهان او را خنده‌ئى گرفت كه دو چشمش پر از اشك شد، سپس فرمود: ميدانيد چه مرا بخنده آورد؟

گفتند: نه، فرمود: ابن عباس معتقد است كه از جمله كسانى است كه (٣٠ سوره ٤١) «گفته‌اند: