ولايت و امامت در اعتقاد شيعه جايگاه خاصى دارد؛ چرا كه شيعه معتقد است ولايت حقيقى از آن خداست و اوست كه زمامدارى و رهبرى و امامت امّت اسلامى را به پيامبر اكرم (ص) عطا نمود و بعد از شخص رسول خدا (ص) اين سمت به ائمه اطهار (ع) سپرد. در واقع؛ به نظر شيعه، امامت تداوم نبوّت است، به اين صورت كه امام (ع) تمام اختيارات پيامبر (ص) را دارد با اين تفاوت كه بر او وحى نازل نمى‌شود.

از اين جهت، تشيّع مسأله امامت را جزء اصول مذهب خود مى‌داند.

مسأله امامت از ديدگاه شيعه جايگاهى رفيع و ابعاد مختلفى دارد كه يك بُعد آن رهبرى سياسى و تصدى امر زمامدارى و حكومت است.[١]

اهل تسنّن درباره رهبرى سياسى پيامبر اكرم (ص) و اينكه آن حضرت از طرف خداوند رهبرى و امامت جامعه اسلامى را به دست گرفته است با تشيّع اختلافى ندارند، امّا قائلند كه بعد از پيامبر اكرم (ص)، مسأله جانشينى ايشان و رهبرى جامعه اسلامى به خود مردم واگذار شده است و فرد يا افرادى به عنوان جانشين پيامبر (ص) معرّفى نشده‌اند. بنابراين جانشينى پيامبر (ص) به عقيده شيعه به شيوه انتصاب و به عقيده اهل تسنّن به شيوه انتخاب است.

همان‌گونه كه آياتى دالّ بر ولايت پيامبر (ص) و اينكه‌[٢] وقتى بين مسلمين حكم و فرمانى را صادر مى‌كند همه ملزم به رعايت آن هستند و كسى حقّ مخالفت كردن را ندارد نازل شده است،[٣]

آيات و روايات فراوانى نيز دالّ بر ولايت و رهبرى ائمه اطهار (ع) نازل و بيان شده است؛ از جمله آيه ذيل كه مى‌فرمايد:

«انَّما وَلِيُّكُمُ اللّه وَ رَسُولُهُ وَ الَّذينَ امَنُوا الذَّينَ يُقيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ‌

[١] - ر. ك. به: مطهرى، امامت و رهبرى، ص ٤٧.

[٢] - سوره احزاب، آيه ٦.

[٣] - سوره احزاب، آيه ٣٦.