سكولاريزم به معناى عام (جدايى دين از امور دنيوى) فرايندى است كه در جهان غرب رخ داد و دين را از امور اجتماعى بر حذر داشت. در واقع؛ اصل نظريه جدايى دين و دنيا، از غرب برخاسته است. چنان كه ويلسون به اين نكته اشاره مى‌كند:

«جداانگارى دين و دنيا مفهومى غربى است كه اساسا فرايندى كه به خصوص به بارزترين وجهى در طول قرن جارى، در غرب رخ داده است، توصيف مى‌كند.»[١]

اين نظريه در اثر عواملى كه به آنها اشاره خواهد شد به وجود آمد و در نهايت مورد توافق رجال كليسا قرار گرفت.

كاربرد نخستين واژه سكولاريزم را در معاهده وِستفالى (

Westphalina )

ذكر مى‌كنند. بر اساس اين معاهده كه در قرن ١٧ ميلادى (١٦٤٨) منعقد شد، بخشى از زمين‌ها و ثروتهايى كه تحت سلطه و اداره كليسا بود، از تصرّف آن خارج شد و به غير كليسا انتقال يافت.[٢]

٢) عوامل سكولاريزم در غرب‌

سكولاريزم پس از نهضت علمى در غرب رخ داد؛ امّا آنچه موجب سكولاريزم و اعتقاد به آن شد، علل متعددى است كه برخى از آنها به شرح ذيل است.

١- ٢) ناتوانى الهيّات مسيحيّت‌

يكى از عوامل، ناتوانى الهيات مسيحى در پاسخگويى به شبهات جديد بود؛ ضمن اينكه دچار تحريف و خرافات شده و يك سلسله عقايد

[١] - بهاءالدين خرمشاهى، فرهنگ و دين، ص ١٢٥.

[٢] - نامه فرهنگ، شماره ٢١ و معرفت، شماره ٢٧، ص ٦٦.