امّا اسلام كه به عنوان آخرين و كاملترين دين، بر پايه عقل و برهان و استدلال استوار است و قرآن كتاب وحى آن، كه دستخوش تحريف نشده، توانايى پاسخگويى به معضلات فكرى جامعه را دارد.

اگر مسيحيّت توانايى اداره زندگى بشرى را نداشت دين اسلام دينى است كه براى زندگى بشر و اداره جامعه انسانى برنامه دارد. گوياى اين مطلب، درياى فقه اسلام است كه بر اساس وحى و عقل و سنّت براى زندگى همه جانبه بشر قوانينى را وضع كرده است.

از نخستين كارهاى پيامبر اسلام (ص) بعد از هجرت به مدينه تشكيل حكومت اسلامى است. بنابراين اداره جامعه بشرى با قوانين تجربه شده و جامعه‌اى سالم و فعّال همراه با مساوات برقرار شد.

اگر دستگاه كليسا دچار فساد شد، در مقابل، روحانيت اصيل اسلام همواره طرفدار مستضعفان و مظلومان بوده و در زندگى مادى و دنيوى نيز قناعت و زهد در برنامه‌هاى آنان مشهود بوده است و دين اسلام را از هر گونه خرافه‌اى، دور نگه داشته‌اند.[١]

يكى از عوامل بروز سكولاريزم در غرب، تعارض معارف دين مسيحيّت با اكتشافات جديد بيان شد كه ضديّت علم را با دين تداعى مى‌كرد. امّا اسلام دينى است كه همواره بر تفكّر و تعقّل تأكيد مى‌كند و كسانى را كه تفكّر و تعقّل نمى‌كنند مورد سرزنش قرار مى‌دهد آموختن و طلب علم را ولو در مناطق دور تأكيد و بر هر مسلمانى واجب كرده است.

[١] - همان.