دانشمندان با تكيه بر مبانى گوناگون و روشهاى‌مختلف به قلمروشنا سى و شناخت هدف دين پرداخته و آن را تحليل كرده‌اند، يكى از اين روشها، روش برون دينى است كه به برخى از ديدگاههاى آن مى‌پردازيم.

١- ٤) نگاه اجتماع‌گرايانه به دين‌

در برهانى كه فلاسفه بيان كرده‌اند، تنها به بعد اجتماعى زندگى بشر توجه شده است. آنها بقاى نوع بشر را در گرو برقرارى «عدالت اجتماعى» و تحقق عدالت اجتماعى را منوط به قانون لازم الاجرا مى‌دانند و تحقق چنين قانونى جز به وسيله انسان فوق جامعه بشرى كه مصداق منحصر به فرد آن، پيامبران هستند حاصل نمى‌شود.

اين دليل، بر مقدماتى استوار است كه عبارتند از:

زندگى انسان به تنهايى به نحو مطلوبى اداره نمى‌شود و انسان در اين صورت با حيوانات فرق دارد.

انسان براى اداره خوب زندگى، ناچار است كه در جامعه زندگى كند و از اين طريق نيازى را از جامعه برآورد و در جامعه مشاركت كند؛ زيرا مشاركت باعث قوام جامعه مى‌شود.

در پى مشاركت افراد، تعامل و معامله صورت مى‌گيرد و در اين صورت، ضرورت قانونى كه عدالت را بر پا كند و باعث بقاى بشر شود، مشخص مى‌گردد. در پرتو آن قانون، ديگر هر كس نمى‌تواند آنچه به نفع اوست عدل و آنچه به ضررش است ظلم حساب كند، بلكه ملزم است مطيع قانون باشد.

قانونگذار (سانّ) و مجرى قانون (معدّل) خود بايد انسان باشد امّا نه انسانى معمولى، بلكه بايد واجد خصوصيتى معجزه باشد كه افراد ديگر فاقد آن باشند تا موجب اطاعت مردم از او شود.