دولت يار (نقد و بررسى كتاب آخرت و خدا، هدف بعثت انبياء)
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص

دولت يار (نقد و بررسى كتاب آخرت و خدا، هدف بعثت انبياء) - حامدنيا، رسول - الصفحة ١٦٩

١٥) شريعت چيست؟

آقاى بازرگان تعليمات و فرمايشات ائمه‌اطهار (ع) را در موضوعات مختلف به خصوص در باب سياست و حكومت، را جزء دين محسوب نمى‌كند. براى مثال به خطبه‌ها و نامه‌هاى اميرالمؤمنين على (ع) به خصوص نامه مالك اشتر، اشاره مى‌كند و مى‌نويسد:

«فرمانى است مفصل و جامعه‌شناسانه، با دستورالعملها و درسهاى فراوان در آيين مُلكدارى و مردمدارى و خدمتگزارى و با تفكيك كامل دين از سياست. در اين نامه تا دلتان بخواهد از انصاف، عدالت، احسان، خدمت، مديريت، مراقبت، مساوات، مشورت، گذشت و محبت داد سخن داده شده است. ولى يك جمله در آنجا نمى‌بينيد كه سفارش اجرا و نظارت در فرايض دينى و در ايمان و عبادت مردم را به مالك اشتر كرده باشد. جز اقامه نماز جمعه كه مى‌دانيم جنبه سياسى- عبادى دارد.»[١]

درباره ائمه‌اطهار (ع) مى‌گويد:

«در گفتارها و آموزشها و كارهاى ثبت‌شده از رسول‌خدا و ائمه‌هدى تا دلتان‌بخواهد سفارشها ودستورالعمل هاى زندگى جارى ودنيايى‌وجود دارد؛ مانند طب‌النّبى و طب‌الرضا، كلمات قصار، نهج‌البلاغه، نهج‌الفصاحه، حكمتها و روايات رسيده از پيامبر گرامى و امامان، تقريبا در كليه روابط و آداب زندگى. خطبه‌هاى نهج‌البلاغه و نامه‌هاى حضرت‌امير ضمن آنكه شامل خداشناسى و دين‌شناسى و تعليم‌وتربيت است، عنايت وافر نسبت به اخلاق و روابط اجتماعى و مسائل حكومتى و اداره امّت نيز دارد ...

تعليماتى كه از اين نظرها داده‌اند، در عين ارزنده و ممتاز بودن، جزء دين و شريعت حساب نمى‌شود و مشمول"

انْ هُوَ الَّا وَحْىٌ يُوحى‌

" نمى‌گردد.»[٢]

اشتباه اساسى آقاى بازرگان مربوط به منابع دين اسلام است. اقتضاى‌


[١] - مهدى بازرگان، همان، ص ٧٥.

[٢] - همان، ص ٧٦.