فرويد گفت: دين نه ناشى از ترس است، نه از جهل است، نه عكس‌العمل در مقابل بى نظمى‌هاست و نه عاملى است در راه كسب امتيازات طبقاتى. او همان طورى كه همه حوادث اجتماع را با غريزه جنسى تحليل و توجيه مى‌كرد، خواست دين را هم از اين راه توجيه كند و نتيجتا گفت: بشر در اجتماع از نظر جنسى محروميت‌هايى پيدامى‌كند كه موجب مى‌شود غريزه عقب رانده شده و به شعور ناخودآگاه برود. وقتى كه آنجا رفت قيود اجتماعى جلويش را مى‌گيرد كه بيرون نيايد، اما در آن صورت اين محروميت‌ها از راه‌ها و به شكل‌هاى ديگرى بروز مى‌كند كه يكى از آنها دين است. دين ريشه‌اش تمايل جنسى است و نه چيز ديگر. او همچنين مى‌گفت كه ريشه اخلاق هم تمايلات جنسى است، علم هم ريشه‌اش جنسى‌است.

اگر از او مى‌پرسيديم آيا به عقيده شما دين چه موقعى از ميان مردم خواهد رفت؟

مى‌گفت: آزادى جنسى مطلق بدهيد به طورى كه هيچ محروميت جنسى وجود نداشته باشد، در آن صورت دين هم وجود نخواهد داشت. اما طولى نكشيد كه فرويد خودش هم از حرف خود پشيمان شد. شاگردهايش نيز او را نپذيرفتند. در همين جاست كه نظريه فطرى بودن دين و اينكه دين جز و نهاد بشر است پيدا مى‌شود.

آزادى غرائز

يك ايرادى كه بر حجاب گرفته‌اند اين است كه ايجاد حريم ميان زن و مرد بر اشتياق‌ها و التهابها مى‌افزايد و طبق اصل‌ (االانسانُ حَريصٌ عَلى مامُنِعَ مِنهُ)، حرص و ولع نسبت به اعمال جنسى را در زن و مرد بيشتر مى‌كند. به علاوه، سركوب‌كردن غرائز موجب انواع اختلالهاى روانى و بيمارى‌هاى روحى مى‌گردد.

در روان‌شناسى جديد و مخصوصا در مكتب‌روانكاوى فرويد روى محروميتها و ناكاميها بسيار تكيه شده‌است. فرويد مى‌گويد: ناكاميها معلول قيود اجتماعى‌است و پيشنهاد مى‌كند كه‌

[١] - مجموعه آثار، ج ١٣، ص ٤١٣- ٤٤١- ٤٤٣ و شناخت درقرآن، صص ١٣٩- ١٤١.