مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٩٥ - نقد دموكراسى

الف) مورد وكالت تا حدود زيادى در تفاصيل خود براى طرفين خصوصا براى توكيل‌كنندگان كه غالبا در مسايل سياسى و اقتصادى و ادارى آگاهى ضعيفى دارند، مجهول است و لذا چنين توكيلى ارزش ندارد.

ب) رابطه وكيلان با موكلين آنان فقط در موقع راى دادن و ايام كانديد شدن است كه وكيلان به دروغ و مبالغه و بوسيله تبليغات و مصارف پول، مشغول فريب دادن موكلين خود هستند، و سپس وكيلان به نظر خود- ايدئولوژى، مذهبى، سياسى (حزبى يا انفرادى) اقتصادى و قومى- عمل مى‌كنند و در كارهاى اجرايى مهم و يا تقنين قوانين مهم هيچ ارتباطى با موكلين خود نمى‌گيرند و نه از نظر قوانين رسمى چنين الزامى براى آنان وجود دارد.

ج) رئيس جمهور يا وكيلان شوراى ملى در موارد متعددى مى‌دانند كه موكلين آنان از نظر مذهبى، يا دينى و يا قومى و يا اقتصادى و يا ملاحظات ديگر با اقدام عملى يا راى دادن آنان مخالف است، ولى هيچ توجهى به آراى آنان ندارند و به نظر خود عمل مى‌كنند.

د) جمع زيادى از مردم بى‌سواد و باسواد به افرادى راى مى‌دهند كه ميدانند آنان از نظر علمى هرگز قدرت حفظ مصالح و حل مشكلات را در مرحله اجرايى و يا تقنينى ندارند؛ تنها بواسطه روابط محلى و يا قومى و يا آشنايى و يا خويشاوندى و يا در بدل پول و حتى در بدل يكبار طعام راى مى‌دهند و يا به تاثيرپذيرى از افراد ذى نفوذ ملى كه‌