مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥٢ - شرك و واسطه

ندارند. و اين مقام را خداوند به آنان داده است. بنابراين بين توسل به بتها و توسل به انبيا و اوليا دو فرق وجود دارد:

١- كفار بتها را عبادت مى‌كردند و به اين موضوع در قرآن مكررا اشاره شده است، و قبلا دانستيم كه عبادت تذلل در برابر كسى بقصد مربى بودن او است، و شكى در شرك‌آورى چنين تذللى نيست.[١]

٢- بتها توانايى شفاعت عند اللّه و نزديك نمودن انسان را به خدا ندارند، ولى انبياء و امامان بزرگ و شهيدان چون ارواح مقدسه آنان در حريم قرب الهى زنده و روزى‌خور مى‌باشند، اين توانايى را دارند.

اساسا در تكوين همه پديده‌ها از راه اسباب و علل و واسطه‌ها به اذن خداوند مسبب الاسباب بوجود مى‌آيند، اعمال نيك واسطه ثواب خداوند مى‌شود، همه چيز روى اسباب (غير مستقله) تحقق مى‌يابد.[٢] قرآن (سوره غافر، آيه ٧ و ٨ و سوره شورى، آيه ٥) مى‌گويد: ملائكه براى مومنين (اهل زمين) استغفار مى‌كنند و براى نجات آنان از عذاب دوزخ و داخل‌

[١] - مسلمانان، تنها خدا را رب مى‌دانند و انبياء و اوليا را مربوب و مخلوق رب العالمين مى‌دانند و لذا توسل آنان، عبادت شمرده نمى‌شود.

[٢] - خداوند به خاتم النبيين( ص) دستور مى‌دهد كه از انبياى گذشته سوال كند،( سوره زخرف، آيه ٤٥) معلوم است كه سوال از ارواح آنان است. و آيه إِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى‌ و آيه وَ ما أَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَنْ فِي الْقُبُورِ، ناظر به اجساد مرده و پوسيده در قبرها مى‌باشد، و ربطى به ارواح ندارد.