مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦١ - مقدمه

فايده بيست و دوم: چگونه به اجتهاد مى‌رسيد؟

مقدمه:

مسلمان در تحصيل علم به حلال و حرام و مطلق احكام احكام وضعيه و تكليفيه پنجگانه (وجوب، حرمت، استحباب، كراهت و اباحه) يا خودش بحد اجتهاد و تخصص رسيده باشد كه احكام مورد ابتلاى خود را ادله شرعى استنباط (استخراج نمايد.[١]) و يا از مجتهد جامع الشرايط تقليد (پيروى از فتواى او در عمل) نمايد بشرطى كه خود داراى ملكه اجتهاد نباشد. و يا اينكه بجاى اجتهاد و تقليد احتياط نمايد كه براى غالب عوام بسيار دشوار است و تنها اهل علم غير مجتهد توان آنرا دارند.

مجتهد كسى است كه در قرآن و حديث و رجال و تفسير و فقه و اصول فقه و علم كلام (عقايد) مطالعه و تحقيق نمايد تا ملكه استخراج احكام را از ادله معتبره آن (قرآن، حديث، عقل و اجماع و سيره و غيره) داشته باشد.[٢]

[١] - اين وجوب طريقى عينى تخييرى مى‌باشد. و اجتهاد حتى در احكام غير محل ابتلاى مكلف و براى مكلفين ديگر كه قدرت رسيدن برتبه اجتهاد را ندارد، بوجوب كفايى تعيينى نيز واجب است.

[٢] - البته اين مطالعه و تحقيق، مستلزم علم بعلوم ادبى عربى مى‌باشد.