مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٦٧ - تجربه دوم

به مطالعه آن كتاب كه مختصر و مفيد و آراى صاحب كتاب مدلل بود ادامه دادم و هر جا كه با نظر آن زمان من مخالف بود نظر خود را در اوراق جداگانه بشكل تعليقه نوشته و در بين صفحات كتاب مذكور مى گذاشتم از همين جا نظرم بر اين شد كه فعلا من دو وظيفه دارم يكى درس خواندن و نوشتن آن و مطالعه چند كتاب پيرامون آن درس. و دوم مطالعه مسايل مستمسك العروه و تأمل در آنها و اظهار نظر در مورد آنها و مانند اكثر محصلين خارج خوان متوجه تنها درس خواندن و درس فهميدن نبودم كه از جهت دوم (مطالعه بقصد اظهار نظر خود) غافل باشم، و از همين زاويه به شكل تدريجى قدرت اجتهاد و تحصيل ملكه اجتهاد براى من پيدا شد.

تجربه دوم‌

بعد از اين مرحله يك موقع تصميم گرفتم مسأله حجاب و نظر را تنها از ديد قرآن و سنت، تحقيق كنم و به اقوال فقها اهميت ندهم كه در اين مورد ارتكاز متشرعه مشتبه به غيرت مى‌شود، و اين تصميم را عملى كردم و اين رساله مطابق موازين معمولى اجتهادى به پايان رسيد، اين رساله بعدا ناپيدا شد، تا كه امروز من نظرهاى آن دوره از عمر خود را مى‌ديدم. در سالهاى اخير اقامتم در نجف اكثر اوقات من به تحقيق در علم كلام مى‌گذشت كه محصول آن سه جزء صراط الحق است كه تا كنون سه مرتبه (يكبار در عراق، و يكبار در مشهد و نوبت اخير در قم) بچاپ رسيده است كه مطالب كتاب در غالب، هنوز