مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٦٥ - بحثى ديگر در مورد تعريف زمان و مكان

بحثى ديگر در مورد تعريف زمان و مكان‌

در كتاب مغز متفكر جهان شيعه كه تأليف جمعى از دانشمندان غربى و شرقى مى‌باشد مطالبى در مورد تعريف زمان و مكان ذكر شده كه گذشته از اهميت آنها، مشتمل بر معانى علمى جالب ديگرى نيز مى‌باشد كه حتما اكثر خوانندگان هوشمند از مطالعه آنها لذت خواهند برد؛ و لذا آن مطالب را از آن كتاب اينجا مى‌آوريم:

در اعصار بعد، حكيمان، منكر وجود زمان شدند و در قرن نوزدهم ميلادى اين انكار، بين علماى اروپا عمومى شد و گفتند كه زمان هيچ وجود ندارد و آنچه موجود ميباشد مكان است.

عده‌اى هم منكر مكان گرديدند و گفتند كه مكان بذاته وجود ندارد و وجود آن تبعى است و وابسته به ماده ميباشد و اگر ماده وجود داشته باشد مكان هست وگر نه نيست.

در نظر افراد عادى اين نظريه، انكار محسوسات بوده و هست. شخصى كه در اطاقى به طول و عرض و ارتفاع چندين متر نشسته و طول و عرض و ارتفاع آن را بطور محسوس مى‌بيند و مشاهده ميكند كه آن اطاق، يك مكان است، نمى‌تواند قبول نمايد مكان وجود ندارد.

اما عده‌اى از دانشمندان قرن نوزدهم و نيز عده‌اى از دانشمندان امروزى منكر وجود مكان هستند و مى‌گويند آنچه در نظر ما چون مكان جلوه مينمايد و ابعاد دارد، ماده است نه مكان و اين ماده است كه مكان را بوجود مى‌آورد و به عبارت روشن‌تر، ماده، خود مكان است و هر جا ماده باشد