مباحث علمى دينى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٩٧ - فايده دهم ستون هاى نامرئى جهان

به همين ترتيب سياره‌ها نيز فرورفتگى مذكور را در فضا ايجاد نموده، كه در ديوار همان كاسه‌هاى كوچك سياره‌ها، قمرها بمدار همان سياره‌ها مى‌چرخند. ولى اگر حركت سياره‌ها و يا ماهها از مقدار فعلى سريع‌تر مى‌شد سياره‌ها از مدار خورشيد و قمرها از مدار سيارات بدور رفته و فرار مى‌كردند و چنانچه حركت آنها كندتر مى شد در دامن خورشيد و يا سياره‌ها سقوط مى‌نمودند.

ظاهرا نظريه انشتين در صحت و بطلان خود مبتنى بر اين است كه آيا فضا امر عدمى است كه خلأ باشد و يا موجود خارجى است كه انعطاف‌پذير مى‌باشد[١] ولى در فرض دوم باز دليل مى‌خواهد كه عدم تفرق سيارات به فرورفتگى خورشيد در فضا ارتباط دارد.

نظريه اول احتمالا مذهب مشهور دانشمندان بوده، ولى بعدا سسمولين در سال ٢٠٠١ به قولى فضا را عبارت از شبكه‌هاى بافيده شده اعلام كرده و مارتين در كتاب خود نوشت؛ طبق نظريات جديد، فضا خلأ محض نيست، بلكه موجودى ساده به اندازه نازكترين اندازه پيچش رشته‌ها مى اشد. پال دفينر مى‌گويد كشف فضاى بافيده شده نامرئى يكى از بزرگترين كشفيات قرن بيستم است. اگر اين تفسير براى فضا از نظر علمى ثابت باشد نظر انشتين تقويت مى‌شود. نگارنده در اين زمينه‌ها صلاحيت علمى و حق اظهار نظر را ندارد، ولى مى‌شود ادعا

[١] - در اين مورد به فايده چهارم و فايده شانزدهم مراجعه شود كه مطالعه مطالب آنها با اين بحث مناسبت دارد.