روش جديد اخلاق اسلامى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ٢٣٩ - هجدهم - سخاوت

مالك اصلى آن رد شود، و اگر مالك آن معلوم نيست و به ترتيبى كه در فقه بيان شده صدقه داده مى‌شود.

بهر حال بخشش مال حرام و مطلق تصرف در آن، حرام است و جز عقاب اثر ديگرى ندارد.

٢- مال مذكور غير مرغوب نباشد كه خود انسان حاضر بقبولى آن بدون كراهت نباشد. أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ‌ از مال پاكيزه كه كسب كرده‌ايد و از آنچه كه از زمين برايتان بيرون آورده‌ايم انفاق كنيد از مال خبيث انفاق نكنيد و احتمال مى‌رود كه مراد از خبيث حرام باشد نه غير مرغوب و مال منفور و شايد مراد بعضى از مالهاى حرامى باشد كه عرفا نيز غير مرغوب و حتى منفور است.

٣- مال مذكور در نظر مالكش محبوب باشد نه آنكه براى خلاصى از او آنرا انفاق كند، در قرآن مى‌خوانيم: لَنْ تَنالُوا الْبِرَّ حَتَّى تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ‌ هرگز بخوبى نرسيد تا اينكه از چيزهاى دوست داشتنى خود انفاق كنيد.

٤- حفظ كرامت گيرنده رعايت شود زيرا بذل مقرون به منت نهادن و اذيت نمودن گيرنده بى اثر خواهد بود، بلكه سخن نيكو و عفو نمودن بهتر از صدقه‌اى خواهد بود كه اذيت گيرنده را در پى داشته باشد.

قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَ مَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُها أَذىً ... يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تُبْطِلُوا صَدَقاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَ الْأَذى‌ در آيه قبلى چنين آمده است: آنانيكه مالهاى شان را در راه خدا انفاق مى‌كنند و پس‌