واژه «ولم» در اصل به‌معناي طنابي است که با آن چيزي را محکم مي‌بندند و بعيد نيست اشتقاق «وليمه» از «ولم» نيز از اين جهت باشد؛ چراکه وليمه، در هنگام بستن عقد ازدواج است.[١٤٥]

ابن‌منظور، اصل اين واژه را از اجتماع‌کردن دانسته و گفته است: «علاوه بر غذاي عروسي، به غذايي که در ساير مهماني‌ها داده مي‌شود نيز وليمه گفته مي‌شود.»[١٤٦]

«وليمه» در احاديث، به‌معناي غذايي است که در هرگونه مهماني داده مي‌شود. برخي روايات، چهار مصداق عروسي، بچه‌دارشدن، ختنه‌کردن و برگشت از سفر، براي آن شمرده شده[١٤٧] و در برخي ديگر، پنج مصداق عروسي، بچه‌دارشدن، ختنه‌کردن، خانه‌دارشدن و برگشت از مکه، براي آن ذکر شده است.[١٤٨]

شيخ طوسي معناي اصطلاحي «وليمه» را چنين بيان مي‌کند:

وليمه، معروف است و به مهماني عروسي گفته مي‌شود. هرگاه به‌طور مطلق استعمال شود، در وليمه عروسي به‌کار مي‌رود و در ساير مهماني‌ها همراه با قيد و به‌طور مجاز استفاده مي‌شود.[١٤٩]

شهيد ثاني نيز در مسالک الافهام چنين آورده است:

«وليمه» غذايي است که در عروسي داده مي‌شود و برخي آن را براي ساير اطعام‌هاي وقت شادي مانند: خانه‌دارشدن، حج‌رفتن و غيره نيز اطلاق کرده‌اند؛ اما استفاده اين کلمه در معناي اول يعني طعام عروسي مشهورتر است. ازاين‌رو استفاده وليمه براي ساير ضيافت‌ها نياز به قيد دارد و گفته مي‌شود وليمه خانه يا وليمه ختنه و...، اما هرگاه