علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٦

رشته‌هاي مرسوم حديثي است. تعبير «حديث‌پژوهي متن‌محور» در عنوان دوره به سياست کلّي آن اشاره مي‌کند. براي حديث‌پژوه شدن مي‌توان به علوم حديث يا دانش‌هاي پيراموني آن پرداخت و مي‌توان بر عرصه معارف حديث و متون، تأکيد کرد. طرح حاضر، با مفروض گرفتن برخي از داشته‌هاي علوم حديثي، تکيه خود را بر روش‌هايي قرار داده که در پژوهش‌هاي محوري و متني- نه پيراموني- حديث، کاربرد دارد؛ مثلا: «مباني و روش فهم حديث» يکي از دانش‌هاي پيراموني حديث است که در آن چرايي و چگونگي فهم حديث، مطرح مي‌شود. در برابر، پياده کردن اين روش‌ها در يافتن، چينش و قوام‌بخشي متن احاديث براي موضوعي خاص، بر عهده «حديث‌پژوهي متن‌محور» است.

٢. ضرورت و هدف

دانشنامه‌نگاري حديثي، از جمله «دانشنامه معارف قرآن و حديث»، روشي ويژه خود دارد که در رشته‌هاي مرسوم علوم حديث، آموزش داده نمي‌شود. بهره‌وري نيروهايي که براي کار در اين پروژه‌ها دعوت مي‌شوند به انتقال قواعد و تجربيات، بستگي دارد. بدون داشتن نيروي آموزش‌ديده و کارآزموده، نمي‌توان پروژه‌هاي بزرگ را به ثمر رساند. مراکز پژوهشيِ حديثي با توجّه به نيازهاي ويژه خود، چاره‌اي جز تربيت نيرو در ساختار علمي مورد نظر خويش ندارد. هدف از برگزاري «دوره تخصصي حديث‌پژوهي متن‌محور» آشنايي کارآموزان با مباني نظري متن‌پژوهي حديثي و تسلّط بر مهارت‌هاي حديث‌پژوهي متن‌محور است.

٣. مخاطب، سطح توانايي و بازه اجرا

نيروهاي شرکت‌کننده در دوره حديث‌پژوهي متن‌محور، طلبه‌هايي هستند که دستِ‌کم، دروس سطح حوزه را به پايان رسانده[٢٤٢] و با ادبيات عرب، منطق، عقايد، اصول و فقه، آشنايي کامل دارند؛ همچنين بهره‌اي از تفسير، حديث و برخي دانش‌هاي ديگر برده‌اند. معارف حديثي با زبان عربي ارائه شده و تسلّط بر ادبيات عرب و منطق‌هاي سه‌گانه[٢٤٣] براي فهم گزاره‌هاي آن ضروري است. قواعد اصول فقه، به‌ويژه در بخش‌هاي الفاظ و تعادل و تراجيح، ارتباطي