علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٦٧

١. رسول‌الله(صل) در سفارشي به معاذ بن جبل- هنگامي که وي را به‌سوي يمن و حضرموت مي‌فرستادند- فرمودند: «فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ إِنْ يعْلَمْ مِنْكَ الصِّدْقَ يوَفِّقْك‌؛[١٢٨] همانا خداوند اگر تو را صادق بداند موفقت مي‌گرداند».

٢. در کتاب غررالحکم از اميرالمؤمنين(ع) منقول است: «من حسنت نيته أمدّه التّوفيق؛[١٢٩]‌ هرکس نيّتش را نيکو گرداند توفيق به‌ياري‌اش مي‌آيد.»

از اين سخنان گران‌بها، برداشت مي‌شود که هرقدر ظرف دل آدمي از آلودگي‌ها و پليدي‌هايي که در عمل خلل ايجاد مي‌کنند خالي‌تر باشد و نيّت انسان در انجام وظايف و اعمالش صادقانه تر باشد، توفيق بيشتري نصيبش خواهد شد.

٢.٥. اعمال صالح

ازجمله عوامل جلب توفيق الهي که در روايات به آنها اشاره شده، برخي از کارهاي پسنديده است. اين کارهاي نيک عبارت‌اند از:

٢.٥.١. خوف

از امام صادق(ع) در دعايي که از ايشان براي قنوت نماز وتر وارد شده، چنين آمده است: «أَسْأَلُكَ خَوْفاً تُوَفِّقُنِي بِهِ عَلَى حُدُودِ رِضَاك؛[١٣٠] از تو خوفي را مي‌طلبم که به‌وسيله آن من را بر مرزهاي رضايت خويش موفق گرداني».

بنابر اين روايت، خوف عاملي براي توفيقِ کسب رضاي الهي محسوب مي‌شود.‌

٢.٥.٢. مدارا

از اميرالمؤمنينA نقل شده است: «أرفق توّفق؛‌[١٣١] مدارا کن تا موفق شوي». مشابه اين روايت در بيان ديگري آمده است «من عامل بالرّفق وفّق‌».[١٣٢]

بنابر اين روايات، يکي از عواملي که در توفيق آدمي نقش دارد مدارا کردن است.