علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٩

حديثيان، به معارف حديث به‌عنوان نمونه‌اي براي قواعد، مي‌نگرند و ازاين‌رو نگاهي جامع به کلّ معارف، ندارند. اين گروه، هنگامي که در قالب برخي از واحدهاي درسي به خواندن گوشه‌اي کوچک از منبعي حديثي روي مي‌آورند، همان نگاه جزئي را در پيش گرفته و درصدد شناسايي پيراموني باب مورد نظر برمي‌آيند. در برابر، معارف حديثيان، نگاهي کلّي‌نگر داشته و گزاره‌هاي باب نخست هر کتاب را با در نظر گرفتن ساير گزاره‌ها معنا مي‌کنند. اين گروه، هنگامي که درصدد شناسايي يک باب يا کتاب برمي‌آيند با نگاهي تتبعي، موضوعات آن باب يا کتاب را مورد توجّه قرار داده و به کشف ارتباط معنايي، ترتيب احاديث و چرايي گزينش محتوا روي مي‌آورند.

دوره «حديث‌پژوهي متن‌محور» رويکرد حديث‌پژوهي را دنبال کرده و متناسب با هدف تعيين‌شده درصدد تربيت کساني است که توان پژوهش در معارف حديث را داشته باشند. ازاين‌رو ترکيبي از جلسه‌هاي آموزشي، کارگاهي، مطالعه متون و منابع تعيين‌شده، مباحثه و کار عملي در خارج از کلاس و کارگاه، پيش‌بيني شده است.

جلسه‌هاي آموزشي با هدف فراگيري علوم مورد نيازي است که در رشته‌هاي مرسوم، خوانده نمي‌شود، مانند: دانش تخريج. در جلسه‌هاي کارگاهي، تجربيات پژوهشي، انتقال يافته و کارآموزان، زير نظر مدرّس کارگاه به تمرين مي‌پردازند. پيش از برگزاري هر کلاس يا کارگاه، محتواي مطالعاتيِ تعيين‌شده، به اطلاع دانش‌پژوهان مي‌رسد. آن‌ها تنها پس از مطالعه اين محتوا امکان شرکت در کلاس يا کارگاه را خواهند داشت. براي مباحثه، گروه‌هاي- دستِ‌کم- دو يا سه نفره تشکيل مي‌شود. همه مطالب مطرح‌شده در کلاس، کارگاه و نيز يافته‌هاي دانش‌پژوهان در فعاليت مطالعاتي، مورد مباحثه قرار مي‌گيرد. در هر جلسه به دانش‌پژوهان، کار عملي يا تمرين داده مي‌شود تا براي جلسه بعد، آماده کنند.

پيش‌نياز اين دوره، تسلّط نسبي بر علوم حديث است. اين توانايي با برگزاري آزموني از کتاب «دانش حديث»[٢٤٤] احراز مي‌شود. توان بهره‌گيري از رايانه و برنامه ورد در حدّ عمومي، از ديگر پيش‌نيازهاست که با آزمون عملي، احراز مي‌شود. همچنين آشنايي با نرم‌افزار وان نوت به‌صورت غيرحضوري و با ارائه فايل صوتي و تصويري آموزشي،[٢٤٥] حاصل شده و در آزمون عملي،