علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ٧٤

مقدمه

انسان يک موجود اجتماعي بوده و براي ادامه زندگي خود، نيازمند برقراري ارتباط با جامعه است. ازدواج زن و مرد، يکي از جنبه‌هاي زندگي اجتماعي بشر به‌شمار مي‌آيد. وليمه به غذاي جشن عروسي اطلاق مي‌شود، که دعوت‌کردن مهمانان و اطعام آن‌ها، ازجمله آداب مراسم جشن ازدواج است. پرکاربردبودن موضوع وليمه جشن ازدواج در جامعه مسلمانان ازيک‌سو و نبود الگويي صحيح براي چگونگي برگزاري آن در فرهنگ‌هاي مختلف ازسوي‌ديگر، ضرورت انجام پژوهش در اين زمينه را مي‌طلبد. هدف اين نوشتار بيان آداب وليمه از ديدگاه معصومان(عهم)و ارائه الگويي مناسب براي وليمه‌دادن است. بهره‌مندسازي مردم و مسئولين ارتقاء فرهنگ ديني، از فوايد نگاشته حاضر به‌شمار مي‌آيد. پرسش اين است که وليمه‌دادن نزد معصومان(عهم)داراي چه آدابي است؟ به‌نظر مي‌رسد ائمه(عهم)در سيره و سخن خود، به وليمه‌دادن امر کرده‌ و به دادن غذاي خاصي در زمان معيني از روز، سفارش کرده‌اند. پيشينه موضوع، به‌لحاظ تاريخي به زمان معصومان(عهم)برمي‌گردد که در احادبث پيامبر اکرم(صل) و امامان(عهم)، اين موضوع به‌چشم مي‌خورد و پس از آن، فقهاء در لابه‌لاي کتاب‌هاي فقهي خود به اين موضوع پرداخته‌اند؛ اما کتاب يا مقاله‌اي که اين موضوع را همراه با جوانب آن، به‌طور مستقل بررسي کند، يافت نشده؛ بلکه تنها در برخي از سايت‌ها مطالبي به‌صورت غيرمنسجم درباره وليمه ذکر شده است.[١٤٣] بنابراين مقاله حاضر، براي نخستين‌بار، آداب وليمه از ديدگاه معصومان(عهم)را مورد بررسي قرار داده است. اين مقاله، حاصل جستجو در نرم‌افزارهاي علوم اسلامي و مطالعه منابع حديثي و کتاب‌هاي فقهي بوده که در سه فصل مفاهيم و کليات، آداب مربوط به ميزبان و آداب مربوط به مهمان، به نگارش در آمده است.

أ‌.        مفاهيم و کليات

اين فصل به بيان معناي لغوي و اصطلاحي «وليمه» و همچنين بررسي جايگاه آن در روايات و حکم فقهي آن اختصاص دارد.