جهان‌بيني توحيدي، اصل مهم در مسير زندگي مادي و معنوي است. اين اصل، زمينه توجّه به مبدأ و معاد و آگاهي از عوامل فرامادّي را فراهم مي‌کند. يکي از اين عوامل که در جهان‌بيني توحيدي مطرح شده، مسئله توفيق است. توفيق، در تعريف مشهور آن، به‌معناي لطفي ازجانب خداوند است که بندگان را به سمت اطاعت پروردگار سوق مي‌دهد.[١٠٥] هدف پژوهش حاضر، شناخت معناي توفيق و نيز شناخت عوامل تحقق آن است. موضوع اين تحقيق از دوجنبه اعتقادي و عملي داراي اهميت است. دانستن چيستي توفيق، ازجهتي به تقويت جهان‌بيني الهي مي‌انجامد و ازسوي ديگر، فراگيري عوامل تحقق آن به انسان در تنظيم اعمال و رفتارش کمک مي‌رساند.

درباره اين موضوع، علاوه بر تفاسير- که جزو منابع عام اين نوشتار به‌شمار مي‌روند- مقالاتي نيز به نگارش درآمده که به آن‌ها اشاره مي‌شود:

١. توفيق و بي‌توفيقي.[١٠٦] در اين مقاله پس از تعريف توفيق به ذکر اسباب تحقق و سپس آثار تحقق آن پرداخته شده است. مقاله مذکور، در تعريف توفيق تنها به ذکر يک تعريف اکتفا کرده و ديدگاه‌هاي مختلف را منعکس نمي‌کند. برخي از عوامل توفيق که در مقاله حاضر معرفي مي‌شود، با عوامل ذکر شده در آن مقاله متفاوت و برخي مشترکند.

٢. مفهوم‌شناسي سنّت توفيق و اسباب تحقق آن از منظر وحي.[١٠٧] اين مقاله از منظر قرآن و بيشتر در حول محور ابعاد و دامنه توفيق سامان يافته و به يک تعريف اصطلاحي براي توفيق بسنده شده است. درنهايت به برخي از عوامل توفيق اشاره کرده که با يافته‌هاي مقاله حاضر نقاط اشتراک و افتراق دارد.

اين پژوهش با دامنه کتابخانه‌اي و به‌شيوه توصيفي نگاشته شده و داراي دو بخش است: بخش نخست، با مفهوم‌شناسي لغوي و اصطلاحي توفيق، به شناساندن چيستي توفيق مي‌پردازد و در بخش دوم، عوامل تحقق توفيق از منظر روايات معرفي مي‌شوند.