علوم و معارف قرآن و حدیث

علوم و معارف قرآن و حدیث - علوم و معارف قرآن و حدیث - الصفحة ١٠٤

الحديث، دارالحديث

درآمد

تلاش‌هاي قرآني و حديثي، پس از پيروزي انقلاب اسلامي، جهشي رو به رشد داشته است. شکل‌گيري مراکز، مؤسسات و رشته‌هاي مختلف، گوياي اراده دانشمندان، کارشناسان و علاقه‌مندان براي پاسخ به نيازهاي علمي جامعه بود. هر يک از اين بنيادهاي علميِ قرآني و حديثي، پروژه يا پروژه‌هايي را به دست گرفته و با روش‌هايي، کار خويش را پيش بردند.

مؤسسه علمي-فرهنگي دارالحديث به‌عنوان يکي از باسابقه‌ترين، بزرگ‌ترين و پرمحصول‌ترينِ اين مجموعه‌ها، به‌شمار مي‌رود. اين مؤسسه، در بخش پژوهشگاه قرآن و حديث، نگاشتن موسوعه‌هاي بزرگ حديثي و توليد دانش‌هاي حديثي در عرصه‌هاي تفسير و علوم قرآن و حديث، کلام اهل‌بيت(عهم) و علوم رفتاري را بر عهده گرفت. پژوهشکده علوم و معارف حديث که يکي از زيرمجموعه‌هاي پژوهشگاه است، پروژه‌هاي مختلفي همچون نگاشتن دانشنامه‌ها، حکمت‌نامه‌ها و فرهنگ‌نامه‌هاي[٢٤٠] حديثي را آغاز کرد. در اين ميان، «دانشنامه معارف قرآن و حديث» بزرگ‌ترين، زمان‌برترين و در حقيقت، «کارويژه» اين پژوهشکده محسوب مي‌شود.

پروژه «دانشنامه معارف قرآن و حديث» پس از نگارش «ميزان الحکمة»، «دانشنامه ميزان الحکمة» و چند بار ويرايش آن، آغاز شد. اين پروژه، آيين‌نامه‌ها، روش‌نامه‌ها و روندهاي مختلفي دارد که يکي از آن‌ها «طرح تخصّصي حديث‌پژوهيِ متن‌محور» است. اين طرح پس از تجربه روش‌هاي مختلف، نگاشته شد و اکنون براي آگاهي ديگران منتشر مي‌شود.

نگاشته پيشِ رو در دو بخش، قسمتي از پشتوانه‌هاي نظري طرح و موادّ آن را معرفي مي‌کند.

الف) فلسفه طرح

طرح تخصّصي «حديث‌پژوهيِ متن‌محور» داراي چشم‌اندازي روشن است. چهار بار اجراي