روایات اسباب نزول در برخی موارد، سبب مخفی ماندن معنای واقعی آیه یا حیرت و درماندگی در فهم آیه می‌شود؛ زیرا عطف توجه به سبب نزول گاه باعث می‌شود مفسر به خود آیه نیندیشد و تنها از دریچه سبب نزول به آیه و مفهوم آن بنگرد و در نتیجه، مفهوم آیه تحت تأثیر مضمون روایت قرار گیرد و برداشت غیر واقعی برای مفسر
پیدا شود.[٣]

* بررسی برخی از آیاتی که در منابع علوم قرآنی مصداقی برای فایده اسباب نزول در فهم آیه دانسته شده‌اند:

«لله المشرق و المغرب فأینما تولّوا فثمّ وجه الله إنّ الله واسعٌ علیمٌ».[٤]

بیشتر كتاب‌هایی كه نویسندگان آن به بحث فواید اسباب نزول پرداخته‌اند، این مثال را ذیل این فایده ذكر كرده‌اند:

بدون توجه به سبب نزول، ظاهر این آیه بیان‌گر این معناست كه بر فرد نمازگزار، توجه به قبله واجب نیست و می‌توان به عدم اشتراط استقبال قبله در همه نمازها و همه حالات
اعم از سفر و غیر سفر حكم كرد؛ یعنی در نماز به هر سو بایستد، رو به سوی خدا آورده و نمازش صحیح است. بدون شك، صدور چنین حكمی خلاف اجماع مسلمین است كه توجه به قبله را در نماز، شرط صحت آن می‌دانند؛ ولی با ملاحظه سبب نزول درمی‌یابیم كه حكم جواز در آیه شریفه یا مخصوص كسانی است كه سوار بر مركب، نماز نافله می‌خوانند
و یا نمازگزاری كه سمت قبله را نمی‌داند و یا به اشتباه به سمتی نمازش را خوانده که
قبله نبوده است.[٥] روایات اسباب نزول این آیات متفاوت است. برخی از مفسران آیه

[١]. مجمع البیان، ج١، ص٤١٧.

[٢]. نیز ر.ک : التبیان، ج٢، ص١٠.

[٣]. سورۀ بقره، آیۀ١٩٧.

[٤]. اسباب النزول القرآنی، ص١١٤. این سبب نزول را از بخاری از ابن عباس نقل کرده است.

[٥]. تفسیر الطبری، ج٢، ص٢٩٠-٢٩٢.