ظاهر این آیه بر نفی گناه و حرمت از سعی میان صفا و مروه دلالت دارد؛ بدون آن كه تصریحی به وجوب آن داشته باشد؛ چون می‌فرماید: «لا جناح علیه». بنا بر این، حج بدون سعی میان صفا و مروه اشكالی ندارد. این آیه را در شمار آیاتی شمرده‌اند كه فهم درست آن متكی به اخبار سبب نزول است. و تقریباً در تمامی كتاب‌هایی كه در باره فواید اسباب نزول نوشته شده، این آیه به عنوان شاهد مطرح شده است.

اینان نوشته‌اند:

بدون آشنایی با اسباب نزول «لاجناح علیه»، یعنی گناهی بر سعی كننده میان صفا
و مروه نوشته نمی‌شود؛ در حالی كه سعی جهت انجام حج و عمره از واجبات غیر قابل انكار است. روایات اسباب نزول،[٣] حاكی از آن است كه عروة بن زبیر (م٩٦ق)
_ كه یكی از هفت فقیه شهر مدنیه بود _ فهم نادرستی از این آیه داشت. در این
مورد از خاله‌اش عایشه سؤال كرد و عایشه پاسخ او را از طریق بیان سبب نزول آیه
داد، مبنی بر این كه بعضی از صحابه در سعی میان صفا و مروه احساس گناه می‌كردند، و با توجه به آلودگی آن دو مكان به بت‌های مشركان، برای برخی این تصور پیش آمد كه سعی با وجود آن بت‌ها، نوعی تعظیم و تقدیس بت‌ها محسوب شده و جایز نیست.[٤]

از ابوبكر نقل شده كه این آیه ردّ بر دو گروه است:

گروه اول، كسانی كه از طواف میان صفا و مروه به دلیل آن كه از سنّت‌های جاهلیت است و به خاطر وجود دو بت معروف، امتناع كردند. گروه دوم، كسانی بودند كه از طواف صفا و مروه به دلیل آن كه در قرآن كریم نیامده، امتناع

[١]. المنار، ج٢، ص٢٤٧.

[٢]. همان، ج٥، ص٣٢١ و ص٥٧.

[٣]. سورۀ بقره، آیۀ١١٥.

[٤]. البرهان فی علوم القرآن، ج١، ص٢٩؛ الاتقان، ج١، ص١٣١؛ مباحث فی علوم القرآن، ص١٣١؛ اسباب النزول، حجتی، ص٩٠.