١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧٨ - روششناسی آرای حدیثی علامه عسکری در بوته سنجش

در مسیر راه، برای تأمین قوت خود، از همسفران خود گدایی می‌کردند و از این روی، آیه در مذمت آنان نازل شد و دستور داد در این سفر برای خود زاد و توشه تهیه کنند.[١]

طبری، مطابق این روایت، مراد از «تقوی» را در آیه، محدود به پرهیز از سؤال و گدایی دانسته است؛ در حالی که ظاهر و سیاق آیات معنایی وسیع‌تر را نشان می‌دهد.[٢]

رشید رضا بدون توجه به روایات سبب نزول به تعلیل موجود در ذیل آن دقت کرده و نوشته است:

این معنا از ظاهر آیات بر نمی‌آید، بلکه متبادر از آیه، این است که مراد از «الزاد» عمل صالح و آنچه انسان از خیر و نیکی ذخیره می‌کند، باشد؛ چنان که تعلیل موجود در آیه «فإنّ خیر الزاد التقوی» این تفسیر را تأیید می‌کند.[٣]

وهبه زحیلی می‌نویسد:

تزوّدوا بالأعمال الصالحه التی تنفعکم واتخذوا التقوی زاداً لمعادکم.[٤]

نمونه دیگر، قرطبی برای معنای «أحصرتم» در آیه: «و أتمّوا الحجّ و العمره لله فإن أحصرتم فما استیسر من الهدی»،[٥] از ابتدای آیه بهره جسته و نوشته است:

منظور از «المحصر» بیماری است، در حالی که به باور شافعیه و مالکیه با استفاده از روایت ابن عباس و ابن عمر، منظوراز محصر دشمن است.

قرطبی در تأیید نظر خود نوشته است:

و مما یدل علی ما قلناه سبب نزول هذه الآیه.[٦]

و دسته دوم، این معنا را با استفاده از ادامه آیه «... فإذا أمنتم» به دست آورده
و گفته‌اند:

واژه امن در باره ترس از دشمن به کار می‌رود، نه در باره مرض.[٧]

وهبه زحیلی می‌نویسد:

حصر به معنای مانع است و می‌تواند شامل هر آن چه مانع دخول به مکه بعد از


[١]. سورۀ انفال، آیۀ١.

[٢]. تفسیر النسفی، ج١٠، ص٦٠؛ تفسیر المراغی، ج٩، ص١٦٢؛ جامع الأحکام، ج٤، ص٣٢٤-٣٢٥؛ تفسیر ابوالفتوح رازی، ج٩، ص٥٥؛ مجمع البیان، ج١٠، ص١٥٨؛ تفسیر المنیر، ج٩، ص٢٤٤.

[٣]. المیزان، ج٩، ص٦.

[٤]. همان، ص١٠.

[٥]. همان.

[٦]. تفسیر الکبیر، ج٨، ص١١٦؛ نیز ر.ک: التبیان، ج٥، ص٧٢؛ التحریر و التنویر، ج٩، ص٨-٩؛ المنار، ذیل این آیه.

[٧]. مجمع البیان، ج١٠، ص١٥٨.