١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٧٦ - روششناسی آرای حدیثی علامه عسکری در بوته سنجش

وارث و...[١]

در الکافی از امام صادق٧ آمده است:

هر کس بمیرد و مولایی نداشته باشد، اموال آن شخص جزو انفال بوده و به امام اختصاص دارد.[٢]

فخر رازی، بدون توجه به سبب، نوشته است:

انفال شامل غنائم و غیر غنائم می‌شود.[٣]

در روایتی از امام صادق٧ آمده است:

انفال اموالی است که از دار الحرب به دست آید و زمینی که صاحبانش آن را تخلیه کنند. همچنین میراث کسی که وارث ندارد و زمینی که به دست حکام باشد، بیشه‌ها، بیابان‌ها، اراضی بایر، قله کوه‌ها، مراتع، جنگل‌ها و...[٤]

بررسی واژه نفل این معنای عام را تأیید می‌کند؛ چنان که صاحب مقاییس می‌نویسد:

اصلٌ صحیحٌ یدلّ علی عطاء و إعطاء.[٥]

صاحب تهذیب نوشته است:

النفل ما کان زیادة علی الأصل...[٦]

فیومی نوشته است:

و منه النافلة فی الصلاة لأنها زیادة علی الفریضة.[٧]

نمونه دیگر، ابن كثیر با استفاده از روایات سبب نزول آیه: «و ما كان الله
لیضیع إیمانكم»،[٨] ایمان را به «صلاة» تفسیر كرده است؛ چون یهود از تغییر قبله
سوء استفاده‌های سیاسی كردند و میان مسلمانان شبهه و تردید ایجاد كردند و گفتند
پس حكم كسانی كه به سوی بیت‌المقدس نماز می‌خواندند و قبل از تغییر قبله از دنیا رفتند، چیست؟ آیه: «و ما كان الله لیضیع إیمانكم» نازل شد. پس ایمان در این جا به


[١]. المنار، ج٥، ص٣٢١ و ص٥٧.

[٢]. سورۀ بقره، آیۀ١٩٥.

[٣]. تسهیل الوصول إلی معرفة اسباب النزول، ص٤٤، به نقل از صحیح البخاری، صحیح مسلم، اسباب نزول، لباب النقول؛ نیز بنگرید: سنن ابی داود، رقم ٢٥١٢؛ سنن الترمذی، رقم ٢٩٧٢؛ تفسیر الطبری، ج٢، ص١١٨؛ درالمنثور، ج١، ص٢٠٧؛ اسباب النزول و اثرها، ص٤٦.

[٤]. سورۀ توبه، آیۀ٩٣.

[٥]. تفسیر نمونه، ج٢ ذیل این آیه.

[٦]. الکافی، ج٤، ص٥٣ ح ٧؛ تفسیر نورالثقلین، ج١، ص١٧٩.

[٧].، جامع الأحکام، ج٢، ص٣٦١.

[٨]. تسهیل الوصول، ص٤٣-٤٤.