برای آخرتت چیزی باقی نگذاشته‌ای. دنیایت را با ویرانی آخرت آباد می‌سازی. و پیوندت را با خویشاوندانت، به قیمت قطع دینت بر قرار می‌كنی. اگر آنچه از تو به من رسیده درست باشد شتر (باركش) خانواده‌ات و بند كفشت از تو بهتر است و كسی كه همچون تو باشد، نه شایستگی این را دارد كه حفظ مرزی را به او بسپارند، و نه كاری به وسیله او اجرا شود، یا قدرش را بالا برند و یا در امانتی شریكش سازند و یا در جمع آوری حقوق بیت المال به او اعتماد كنند به مجرد رسیدن این نامه به سوی من حركت كن‌.

یزید بن حجیه تمیمی، گماشته حضرت در ری، به دلیل خیانت در امانت و کاستن سه هزار دینار از مالیات ری، مورد سرزنش و پرسش واقع شد که آن درآمدها را چه کرده است؟ و آن گاه که از پاسخ صحیح سرباز زد، علاوه بر عزل و جایگزینی سعد به جای وی، دستور فرمود او را با تازیانه زده و زندانی کنند.[١]

نتیجه

ارزیابی مداوم کارگزاران، حکومت را در رسیدن به اهداف و برنامه ریزی سازمان
یاری می‌دهد. معیار‌های ارزیابی، بیان‌گر ایدئولوژی حکومت است. در حاکمیت علوی، معیار ارزیابی کارگزاران با دوری و نزدیکی به حق رقم می‌خورد؛ این معیارها از یک سو نسبت به ماهیت قدرتی کارگزار تعیین می‌شود و از سوی دیگر بر ماهیت اخلاقی کارگزار تأکید دارد.

ارزیابی کارگزاران آن گاه سودمند است که نتایج آن، درستکاران را نسبت به عملکردشان، امیدوار کرده و موجبات هراس سست عنصران و خطاکاران را در پی داشته باشد. به همین جهت، امیرمؤمنان با تشویق کارگزاران خدوم و تنبیه اشخاص خاطی به این امر اهتمام داشتند.

کتابنامه

_ البرهان فی تفسیر القرآن، سیّد‌هاشم بحرانی، تهران بنیاد بعثت، ١٤١٦ق.

_ الكافی، محمد بن یعقوب كلینی، تهران، دار الكتب الإسلامیه، ١٣٦٥ش.

_ الكامل فی التاریخ، ابن الأثیر، بیروت: دار صادر، ١٣٨٥ق/١٩٦٥م.

_ المکاسب المحرمه، محمد امین انصاری، مصحح: محمد جواد رحمتی، سید احمد حسینی، قم: منشورات دار الذخائر، اول،١٤١١ق.

_ آیین کشورداری از دیدگاه امام علی٧، محمد فاضل لنکرانی، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

_ بهج الصباغه فی شرح نهج البلاغه، محمد تقی شوشتری، تهران: انتشارات امیرکبیر، اول، ١٣٧٦ش.

[١]. نویسنده نهج السعاده، کارگزار نامبرده را ابن عباس معرفی می‌کند (ر. ک: نهج السعاده، ج٥، ص٣٠٣- ٣٠٥).