١ ص
٣ ص
٤ ص
٥ ص
٦ ص
٧ ص
٨ ص
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص
١٨٥ ص
١٨٦ ص
١٨٧ ص
١٨٨ ص
١٨٩ ص
١٩٠ ص
١٩١ ص
١٩٢ ص
١٩٣ ص
١٩٤ ص
١٩٥ ص
١٩٦ ص
١٩٧ ص
١٩٨ ص
١٩٩ ص

علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٤٢ - بررسی روایات فضایل و مثالب شهر قم

خصوصیت از آیه و جری و تطبیق است. و هیچ منافاتی با ظاهر آیه ندارد. در تعریف جری و تطبیق چنین آورده‌اند:

هو کون اللفظ بصفة یجری فی حکمه علی کثیرین، سواء کان شمولها علی نحو العموم او الاطلاق او بالغاء الخصوصیة و تسویة الحکم النازل فی الخاص الی غیر المنزّل فیه او تنقیح المناط او تشریک المماثلین، و لا فرق بین أن یکون شمول کل واحد من ذلک من باب الظواهر او البطون و موارد التأویل؛[١]

لفظ به گونه‌ای است که بر مصادیق فراوان حمل و تطبیق شود؛ اعم از این که این شمول به نحو عموم یا اطلاق یا با الغای خصوصیت و تساوی حکم نازل شده در مورد خاص به مورد غیر مورد نزول یا تنقیح مناط یا تشریک دو مماثل باشد.... تعارض ندارد که این شمول برای مصادیق از باب ظواهر یا بطون و موارد تأویل باشد.

تعبیر جری از روایات گرفته شده است؛ مانند این حدیث:

حمران بن اعین قال: سألت ابا جعفر٧ عن ظهر القرآن و بطنه، فقال: ظهره الذین نزل فیهم القرآن و بطنه الذین عملوا بمثل اعمالهم یجری فیهم ما نزل فی اولئک؛[٢]

حمران گوید: از امام باقر٧ در باره ظهر قرآن و بطن آن پرسیدم، امام فرمود: مراد
از ظهر افرادی هستند که قرآن در باره آنان نازل شده است. و مراد از بطن کسانی هستند که مانند آنان عمل کردند؛ در باره آنان جاری می‌شود، ‌آنچه در مورد مصادیق
نزول است.

به این ترتیب، اختلاف و تفاوت بین روایات تفسیری ذیل یک آیه توجیه می‌شود.
چنین تفاوت و تناقضی گاه مورد سؤال اصحاب ائمه نیز بوده است. روایت زیر گویای این مطلب است:

عَنْ ذَرِیحٍ الْمُحَارِبِیِّ، قَالَ: قُلْتُ لِأَبِی عَبْدِ اللهِ٧: إِنَّ اللهَ أَمَرَنِی فِی كِتَابِهِ بِأَمْرٍ، فَأُحِبُ‌ أَنْ‌ أَعْمَلَهُ. قَالَ: وَ مَا ذَاكَ؟ قُلْتُ‌: قَوْلُ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «ثُمَّ لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ‌ وَ لْیُوفُوا نُذُورَهُمْ». قَالَ: «لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ»، لِقَاءُ الْإِمَامِ وَ «لْیُوفُوا نُذُورَهُمْ»: تِلْكَ الْمَنَاسِكُ. قَالَ عَبْدُ اللهِ بْنُ سِنَانٍ، فَأَتَیْتُ أَبَا عَبْدِ اللهِ٧، فَقُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ! قَوْلُ اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «ثُمَّ لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَ لْیُوفُوا نُذُورَهُمْ»؟ قَالَ: أَخْذُ الشَّارِبِ، وَ قَصُّ الْأَظْفَارِ، وَ مَا أَشْبَهَ ذلِكَ. قَالَ: قُلْتُ: جُعِلْتُ فِدَاكَ، إِنَ‌ ذَرِیحَ‌ الْمُحَارِبِیِّ حَدَّثَنِی عَنْكَ بِأَنَّكَ قُلْتَ لَهُ: «لْیَقْضُوا تَفَثَهُمْ»: لِقَاءُ الْإِمَامِ وَ «لْیُوفُوا نُذُورَهُمْ»: تِلْكَ‌ الْمَنَاسِكُ‌؟ فَقَالَ: صَدَقَ ذَرِیحٌ، وَ صَدَقْتَ؛ إِنَّ لِلْقُرْآنِ ظَاهِراً وَ بَاطِناً، وَ مَنْ یَحْتَمِلُ‌ مَا یَحْتَمِلُ ذَرِیحٌ؟[٣]


[١]. تأویل الآیات الظاهرة فی فضائل العترة الطاهرة، ص٧٣٧.

[٢]. رجال‌الطوسی، ص٣٦٣.

[٣]. رجال النجاشی، ش١١٩٩.