ارائه تعریفی شایسته از مفاهیم و اصطلاحات، از جمله ویژگی‌های حدیث پژوهی علامه عسکری است که در کتاب معالم المدرستین نمود و ظهور بیشتری دارد؛ چرا که ایشان بر این باور بود که فهم درست و دقیقِ باورهای یک مکتب، با فهم صحیحِ اصطلاحات و مفاهیمی که در لسان ادله آن مکتب به کار رفته پیوندی نزدیک دارد. از این رو، در غالب مباحث، بخشی را به بررسی اصطلاحات خاص و مرتبط اختصاص می‌داد؛ در مثل، هنگام بحث از دیدگاه مکتب شیعه و اهل سنت در باره «صحابه»، ابتدا به تعریف دو مکتب از این اصطلاح پرداخته و سپس آن را مورد نقد و بررسی قرار دادند.[٢]

استناد به دیدگاه عالمان اهل سنت

و بالاخره از خصوصیات علامه عسکری در پژوهش‌های حدیثی، استناد به دیدگاه‌ها و نظریات عالمان اهل سنت است. ایشان به جهت آن که در بیشتر آثار خود با مخاطبانی مواجه بود که مفروضات شیعه را قبول نداشتند، به مقبولات حریف ارجاع داده و از اندیشۀ صاحب‌نظرانشان برای تأیید مبانی شیعه و یا تضعیف روایات آنها بهره می‌گرفت؛ به عنوان مثال در بحث تحریم متعه نکاح، علامه در بررسی حدیث منسوب به امام علی٧ که خطاب به ابن عباس فرمود:

تو مردی حیران و سرگردانی، پیامبر خدا٦ در جنگ خیبر از ازدواج موقت و خوردن گوشت درازگوش اهلی نهی كرده است.[٣]

از دیدگاه برخی عالمان اهل سنت _ که همسو با مبانی شیعه سخن رانده‌اند _ یاری جسته و این روایت را مورد نقد قرار دادند:

ابن قیم در فصلی كه در كتاب زاد المعاد در باره زمان تحریم متعه گشوده، می‌نویسد:

در داستان خیبر، نه یكی از اصحاب با بانویی یهودی عقد ازدواج موقت بست و نه در این مورد از پیامبر خدا٦ كسب اجازه نمود و نه كسی چنین موضوعی را در این جنگ گزارش كرد.[٤]

همچنین ابن حجر عسقلانی در شرح این حدیث به نقل از سهیلی می‌نویسد:

[١]. تذکرة الحفاظ، ج٢، ص٧٠٠.

[٢]. ر.ک: البدایه و النهایه، ج٨، ص١١٩؛ معالم المدرستین، ج١، ص٤٠٨.

[٣]. السیرة النبویه، ج١، ص٢.

[٤]. ر.ک: معالم المدرستین، ج١، ص٤١٦.