مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٩٩ - مبانی نظریه مادیت تاریخ

پییتر نظر مارکس را اینچنین توضیح میدهد:

و بدین ترتیب مارکس جامعه را به بنایی تشبیه میکند که زیربنا و شالوده آن را قوای اقتصادی و روبنای آن را (یعنی خود بنا را) افکار و آداب و رسوم و نهادهای قضایی، سیاسی، مذهبی و غیره تشکیل میدهد.

همانطور که وضع یک ساختمان به وضع پی و اساس آن بستگی دارد، اوضاع اقتصادی (روابط تولیدی) نیز به اوضاع فنی وابسته است. همچنین چگونگی افکار و رسوم و نظام سیاسی نیز هریک تابع وضع اقتصادی است [١].

و نیز همان کتاب به نقل از لنین (در کتاب مارکس و انگلس) از سرمایه جلد سوم نقل میکند:

شیوه تولید نمودار فعالیت انسان در قبال طبیعت و فرایند فوری تولید زندگانی وی و به دنبال آن نمودار شرایط اجتماعی و مفاهیم فکری ناشی از آن است [٢].

ایضاً در پیشگفتار نقد اقتصاد سیاسی میگوید:

پژوهشهایم این اندیشه را در من پدید آورد که روابط قضایی و شکلهای گوناگون دولت نه میتواند به خودی خود پدید آمده باشد و نه ناشی از به اصطلاح تحول عمومی فکر بشر باشد، بلکه این روابط و این صور گوناگون، از شرایط مادی موجود ریشه میگیرد ... کالبدشناسی جامعه را باید در اقتصاد سیاسی جستجو کرد [٣].