نیروهای روانی احیاناً نیروهای مادی بدنی را نه تنها در سطح فعالیتهای اختیاری، حتی در سطح فعالیتهای مکانیکی و شیمیایی و زیستی، تحت تأثیر شدید خود قرار میدهد و آنها را در جهت خاص خود استخدام مینماید. تأثیر تلقینات روانی در بهبود بیماریهای جسمی و تأثیر خارقالعاده عملیات هیپنوتیزمی از این قبیل و غیرقابل انکار است [١].

علم و ایمان، خصوصاً ایمان، بالاخص آنجا که این دو نیروی روانی هماهنگ گردند، نیرویی عظیم و کارآمد است و میتواند نقش زیر و رو کننده و پیش برنده خارقالعادهای در حرکات تاریخی داشته باشد.

اصالت روح و نیروهای روحی یکی از ارکان «رئالیسم فلسفی» است [٢].

٢. اولویت و تقدم نیازهای مادی بر نیازهای معنوی

انسان لااقل در وجود اجتماعی خویش دو گونه نیاز دارد: نیازهای مادی از قبیل نیاز به نان و آب و مسکن و جامه و دوا و امثال اینها، و نیازهای معنوی از قبیل نیاز به تحصیل و دانش و ادبیات و هنر و تفکرات فلسفی و ایمان و ایدئولوژی و نیایش و اخلاق و اموری از این قبیل. هر دو نوع از نیاز، به هر حال و به هر علتی، در انسان وجود دارد. سخن در اولویت و تقدم این نیازهاست که کدامیک بر دیگری تقدم دارد: نیازهای مادی یا نیازهای معنوی و یا هیچ کدام؟ نظریه تقدم نیازهای مادی بر آن است که نیازهای مادی اولویت و تقدم دارند و این اولویت و تقدم تنها در این جهت نیست که انسان در درجه اول در پی تأمین نیازهای مادی است و آنگاه که این نیازها تأمین شد به تأمین نیازهای معنوی میپردازد، بلکه خاستگاه نیازهای معنوی نیازهای مادی است و نیازهای مادی سرچشمه نیازهای معنوی است. چنین نیست که انسان در متن آفرینش خود با دو گونه نیاز و دو گونه غریزه آفریده شده باشد: نیازها و غرائز مادی، و نیازها و غرائز معنوی؛ بلکه انسان با یک گونه نیاز و یک گونه غرائز آفریده شده و نیازهای معنوی نیازهای ثانوی است و در حقیقت وسیلهای است برای رفع بهتر نیازهای مادی.

[١]. برای اطلاع درباره اینگونه مسائل، مطالعه کتاب تداوی روحی تألیف کاظمزاده ایرانشهر را توصیه میکنیم.[٢]. رجوع شود به جلد اول و دوم اصول فلسفه و روش رئالیسم.