نامه ها و برنامه ها - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٦٣ - غزل آفتاب عشق
و اين بزرگان به ترتيبى كه نوشتيم يكى پس از ديگرى بوده و همه پيش از حافظ . و بسيارى از اين شواهد در لغت نامه نامبرده نام برده شد . اما اين اصطلاح از كجا آمده است در كتب فرهنگ لغات در معنى چار تكبير زدن , چار تكبير كردن , چار تكبير گفتن و مانند اينها چنين گفته اند : نماز جنازه در مذهب اهل سنت كردن و كنايه از ترك چيزى و از ترك همه چيز و همه كس گفتن و تبرى مطلق از ما سوى نمودن و پشت پا به دنيا و مافيها زدن . خلاصه كنايه از ترك است چه اينكه در نماز جنازه به مذهب اهل سنت فقط چار تكبير است و بعد از آن ميت را وداع كنند .
به مذهب عامه در نماز ميت چهار تكبير واجب است و به مذهب اماميه پنج تكبير كه در ميان آنها چهار صلوه است اعنى چهار دعاء كه صلوة به معنى لغوى است . و هر تكبيرى بجاى يكى از نمازهاى پنجگانه شب و روز است كه فرائض يوميه گويند , و يا فرائض پنج است : صلوة و زكوة و صوم و حج و ولايت و هر يك تكبير بجاى يكى از اين فرائض است , در هر دو قسم روايات در جوامع روائيه اماميه وارد است . و چون چار تكبير كنايه از ترك چيزى شده است اين اصطلاح در محاورات ادباى شيعه و سنى بكار رفته است هر چند پيدايش آن از جهت صلوة جنازه به مذهب عامه باشد لذا صرف بكار بردن اين اصطلاح دلالت بر سنى بودن قائل آن ندارد چنانكه مثل سنائى و حافظ كه هر دو بدون هيچ دغدغه از اكابر اماميه اند آن را بكار برده اند .
به عنوان الق لوك فى الدلاء اين مفتخر به تاج عزت ولايت اهل بيت وحى و عصمت و طهارت صلوات الله عليهم اجمعين در يكى از قصائدش به نام قصيده قدريه گفته است :
مطلع فجر شب قدر نهاد *** كرد از بند گرانم آزاد
اندر آن يك و تد طالع صبح *** چار تكبير زدم بر اوتاد
برخى از زبان نفهم ها بقدرى ژاژ خاييده است كه از بيت مورد سؤال حافظ را سنى شناسانده است . علاوه اينكه به قول عارف رومى :
هر كسى را اصطلاحى داده ايم *** هر كسى را سيرتى بنهاده ايم