نامه ها و برنامه ها - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ٢٠٣ - ترك تبريز و اقامت در قم و استخاره با قرآن

عظام : حاج سيد على آقاى قاضى طباطبائى و آقا سيد حسين بادكوبى , و آقا سيد ابوالحسن اصفهانى , و آقا محمد حسين كمپانى و آقا ميرزا حسين نائينى و آقا سيد ابوالقاسم خوانسارى , به مقامات بلند فنون علمى و عملى نائل آمد و پس از ده سال اقامت در نجف در ١٣٥٤ ه . ق ‌ ١٣١٤ ه . ش به تبريز مراجعت فرمودند و چند سال در تبريز به تدريس و تأليف و تحقيق اشتغال داشتند تا در سنه ١٣٦٥ ه . ق قصد عزيمت قم فرمودند و تبريز را ترك گفته اند و در قم اقامت فرمودند و تفسير قرآن كريم و تدريس علوم عقلى و اصول معارف حقه الهيه را در قم تأسيس فرمودند و تاكنون كه يكشنبه ٢٥ شعبان المعظم ١٤٠١ ه . ق ‌ ٧ تير ماه ١٣٦٠ ه . ش است , محفل مباركش معقل ارباب عقول , و مجلس مقدسش مدرس اصحاب علوم است( ادام الله تعالى اعوام افاضاته) .

هر چند بسيارى از افراد حوزه علميه قم محضر انورش را ادراك كرده اند ولى جمعى را حظ توفيق حضور بود , و فريقى را نصيب اطلاع به صورت اصطلاحات , و بعضى را نيل عروج به معارج علمى , و طايفه اى را ميل به سير و سلوك عملى , و قليلى را وصول به منقبتين علم و عمل , و در حقيقت به همان مثابت است كه حكيم الهى جناب ميرزا ابوالحسن جلوه قدس سره در شرح حال خويشتن در نامه دانشوران ناصرى ترقيم فرموده است كه :

( بالفعل اكثر طلاب از شهرهاى مختلف كه ميل به معقول دارند , گرد من جمع اند هر جمعى به خيالى : برخى محض آموختن اصطلاح و طائفه اى به جهت آراستن مجالس , و شرذمه اى به جهت صداقت و ساده لوحى و اعتقاد به عالم تجرد , شرح اين طائفه است ثلة من الاولين و قليل من الاخرين