انتظار بشر از دين - جوادی آملی، عبدالله - الصفحة ٢٨ - دو انتظار واقسام آن

انتظارات را از يك ديگر تمييز دهد و به انتظارات صادق پاسخ دهد؛ چنان كه تشخيص تشنگى صادق از عطش كاذب به عهده پزشك متخصص است. مشخِّص و مميِّز انتظارات صادق از انتظارات كاذب، دين الهى است؛ دينى كه جداكننده تمنّيات كاذب از صادق است و راه تحصيل انتظارات صادق را به انسان ميآموزد.

برخى انتظار بشر از دين را به سرّ رجوع انسان به دين معنا كرده اند؛ چنان كه در گذشته متكلّمان ميگفتند : چرا انسان بايد به دين رجوع كند؟ و اغلب ميگفتند : وجوب شكر مُنعِم ودفع ضرر محتمل، ما را وا ميدارد تا دين را بشناسيم و آن را بپذيريم و به محتواى آن عمل كنيم.

انتظارات اصلى و انتظارات فرعى

انتظارات صادق انسان دو قسم است: انتظارات اصلى و انتظارات فرعى.

انتظارات اصلى انسان در محور اعتقادات است؛ انسان بايد حقيقت خود را بفهمد و بشناسد ومبدأ آفرينش خود و جهان را بشناسد و بايد بداند مكتبى ودينى لازم است كه حقيقت انسان را به او بفهماند و مبدأ آفرينش را به او معرّفى كند و اسما و صفات و اوصاف جلال و جمال آن مبدأ را براى او تشريح كند و كيفيّت رابطه انسان با خدا را بيان كند و... .

انتظارات فرعى انسان در محور امورى از قبيل تأمين اقتصاد جامعه انسانى و بهداشت آن، مسائل اخلاقى و... است.

«تحف العقول» در روايتى نقل ميكند: مردى لباس تميزى پوشيده و با ظاهرى موقّر وارد مدينه شده بود. بعضى از مسلمانان صدر اسلام وقتى آن مرد را ديدند، گفتند: «ما أعقل هذا الرجل»؛ عجب آدم عاقلى است. پيامبر اكرم (ص) فرمود: ¦«مَه إنَّ العاقل من وحّد الله»¦؛ ١ ساكت! فرزانگى و عقل به لباس تميز نيست؛ بلكه